Romantik bastakor: Mendelson kim va uning to’y marshi qanday yaratilgan?

Romantik bastakor: Mendelson kim va uning to’y marshi qanday yaratilgan?
Romantik bastakor: Mendelson kim va uning to’y marshi qanday yaratilgan?


Mendelsonning to'ylarda jaranglaydigan marshi 1858 yil 25 yanvarda, malika Viktoriya to'yida jarang sochganidan so’ng ommalashib ketdi. Mendelsonning "To'y marshi" oila rishtalarini bog'lash uchun kelgan har bir juftlikka yaxshi tanish. Biroq, ushbu marsh aslida qanday yaratilganini ko'pchilik bilmaydi?

Mendelson kim?
Yakob Lyudvig Feliks Mendelson Bartoldi (yoki uni odatda "Feliks Mendelson" deb atashardi) 1809 yil 3-fevralda badavlat oilada tug'ilgan. Uning ismi gullab-yashnagan va baxtli degan ma'noni anglatadi. Shuning uchun ham bolaligidan ismiga munosibligini isbotlagan bo’lsa ajab emas.
Musiqiy asboblarni chalish, suzish, rasm chizish, ot minish va tillarni bilish - bu kichkina bola hamma narsani osonlikcha bajara olardi. Uning iste'dodini nafaqat ota-onasi, balki juda muhim tarixiy shaxslar ham payqagan. Taniqli mehmonlar har doim Mendelsonning uyiga tashrif buyurishgan, shuning uchun taniqli kishilar oldida faylasuf Fridrix Gegel, bastakor Karl Zelter va hatto Gyote ham  yosh musiqachini qattiq hayajonga solmas edi.
Mendelsonnin “To’ylar marshi” qanday yaratilgan?
Mendelson ishlagan musiqiy obraz va janrni romantizm bilan to'liq bog'lash mumkin. Uning ijodi Schuman va Shopinning ijodidan keskin farq qiladi. Feliks o'zining "Nikoh to'yi"da ko'rish mumkin bo'lgan o'ziga xos yo'lidan bordi.

Dastlab, bastakor ushbu asarni to'y marosimiga musiqiy hamroh sifatida tasavvur qilmagan va u keyinchalik bu bayramning ajralmas qismiga aylanishini oldindan ayta olmagan. Ajablanarlisi shundaki, bu "Nikoh marshi"  Shekspirning "Yoz tunidagi orzu" spektaklining sexrlangan malika eshakka turmushga chiqqan sahnasida jarang sochgan edi.
Muallif bu parchani atayin ulug'vor, tantanali qilib yaratgan. U vaziyatning bema'niligiga ishora qildi. Shunga qaramay, premeradan so'ng, musiqa kerakli darajada mashhur bo'lmadi va bir necha yil davomida unutildi.

Teatr sahnasidan tashqari birinchi marta Mendelson marshi 1847 yil 2-iyun kuni Angliyada yangradi. Muallifning ishi noma'lum bo’lgan Doroti Kar va Tom Danielning to'yida yangradi. Bayramdan keyin, qirolicha Viktoriyaning to'ng'ich qizi tomonidan nikoh uchun tanlanmaguncha, keng yoyilmagan.
Ushbu tanlov mutlaqo tasodif emas edi, Mendelson qattiq mehnat qildi va Yevropa hamda Angliyaga sayohat qildi. Shunday qilib, uning mashhurligi juda buyuk edi. Afsuski, Viktoriya va valiahd shahzoda Fridrix Vilgelmning to'yi Mendelsonning o'limidan 11 yil o'tgach (1858 yil 25 yanvar) bo'lib o'tdi va u o'zining "yulduzli onlari"ga qadar yeta olmadi. Keyinchalik, er-xotin to'rt qiz va to'rt o'g'il farzandli bo’lishdi. Viktoriya va Fridrix 30 yil birga yashagan, shuning uchun dastlab yaxshi qabul qilinmagan bo'lishiga qaramay, Mendelsonning "To'y marshi" qirollik oilasining o'ziga xos timsollaridan biriga aylandi.

G’oyib bo'lgan kutubxonalar

Kutubxonalar qadimda antik davr madaniyatining butun ilmini o’zida mujassam etgan manba hisoblangan. Uni donishmandlik xazinasi, fikrlar makoni deya ta’riflashar edi. Qadimda kutubxonalar ko’p bo’lgan, biroq ularning ko’pchiligi dushmanlar tomonidan yo’q qilingan, ba’zailari esa shunchalik mohirlik bilan berkitib qo’yilgan-ki, hali-hanuz topib...

Saxarlik va iftor uchun tavsiyalar

Alxamdulillax, barcha mo'min-musulmon yil davomida kutadigan muqaddas ramazon oyi xam kirib keldi. Ro'za tutish qur'oni  karimda keltirilgan musulmonlarning farzlaridan biridir. Bu muqaddas farzni ato etishning ko'pgina qoidalari bo'lib, bugun biz saxar va iftorlik taomnomasiga e'tibor qaratilishi lozim bo'lgan taraflarga to'htalib o'tamiz....

Muzqaymoqning zarari bormi?

Agar muzqaymoq noto’g’ri saqlangan, muzlatilgan va muzdan tushirilgan bo’lsa, unda stafilokokk yoki salmonella ichak tayoqchalari bo’lishi extimoli bor. Unda bunday muzqaymoq tanovulidan so’ng, qanday qilib zaxarlanmaslik mumkin?...

Zamonaviylashgan deraza tokchalari

Derazasiz uyni hech tasavvur qilib ko’rganmisiz? Bunday joyda huddi dunyodan uzilib qolganga o’zshaysiz. Ana shundan ham ma’lumki, derazalar honadon intererining bir bo’lagi sanalarkan. Shu bois honadonimizni zamonaviy dizayn asosida bezayotganda deraza tokchalarining ham o’z o’rni va mavqei borligini unutmaslik zarur. Undan nafaqat tashqi olamni...

Tarixdagi eng yovuz hukmdorlar

Dunyo tarixida ko’plab hukmdorlar o’tgan, ulardan ba’zilari o’zining zulmi, haddan tashqari qattiq qo’lligi bilan ajralib turgan. Quyida shulardan baz’ilarini keltirib o’tamiz......

Aksirishni ushlab turish xavflimi?

Agar siz ushbu savolga javobni Internetdan qidirib ko'rsangiz, aniq javob topa olmaysiz. Endi biz muammoga oydinlik kiritish uchun to'g'ri javobni beramiz....

Telegramda spamdan chiqish uchun nima qilish kerak - yo'riqnoma

Ko’p hollarda foydalanuvchi spam uchun telegrammda «bloklab» qo’yiladi, bunday vaziyatda nima qilish kerakligini esa aslo bilmaydi. Agar siz har kuni o’nlab foydalanuvchilarning tinchini buzadigan kishi bo’lmasangiz, telegram administratorlari sizga albatta bu muammoni hal qilishda yordam beradi....

Foydali nonushta formulasi

Nonushta uchun umumiy qoida mavjudmi? Bizni har qanday holatda ham ertalabki nonushtadan voz kechmaslikka undagan Amerikla va Britaniya olimlari bu savolga javobni yaqindagina taqdim etdilar. “Vaqtim yetmaydi”, “Ertalab ishtaxam yo’q”, “Semirib ketishdan qo’rqaman” yoki “yegim kelmayabdi” kabi bahonalar qabul qilinmaydi....

Asl vazifasi boshqacha bo’lgan va bu haqida siz bilmagan narsalar

Biz e’tibor bermaydigan ayrim narsalar o’z vazifalariga ega. Ular haqida bilib olishimiz esa hayotimizni yengillashtirishi aniq!...

14 ta faktlar Jirafalar haqida kam ma'lum bo'lgan siz bilgan va bilmagan

Bugungi maqolamiz orqali uzunbo’yinli jonivorlar haqida ko’pchilik eshitmagan g’aroyib faktlarni keltirib o’tamiz....

Fikr qo'shish