Tarixdagi eng mashhur hukmdor ayollar

Tarixdagi eng mashhur hukmdor ayollar
Tarixdagi eng mashhur hukmdor ayollar


Hukmronlik qadim zamonlardan beri erkaklar qo’lida bo’lib kelgan, ammo shunga qaramay kuchli hukmdor ayollar ham yashab o’tishgan. Ularning ayrimlari siyosat bobidagi donoligi ila ajralib turgan bo’lsalar, boshqalari adolatli ekanligi bilan nom qozongan.

Nil malikasi
O’z vaqtida misrni idora qilgan va go’zalligi bilan tillarga tushgan Kleopatra VII Filopator ismini eshitmagan odam bo’lmasa kerak. Afsonaviy malika Misrni 51-30 yillar davomida boshqargan. U o’z davrining eng o’qimishli ayollaridan bo’lib, sakkiz tilda so’zlash olgan, harbiy soha, tibbiyot haqida ham katta bilimlarga ega bo’lgan. Kleopatra Ptolemeylar sulolasining vakilasi bo’lib, o’z husni ila avval Gay Yuliy Sezarni, keyinchalik Mark Antoniyni hushidan ayirgan. 31 yilda Oktavian Avgust Misrni zabt qilganidan keyin, Antoniy va Kleopatra o’zlarining joniga qasd qilishgan. Kleopatra timsoli G’arb va Sharq adiblari, shoir, dramaturg, rassom va haykaltaroshlarning asarlarida aks etgan, unga bag’ishlab ko’plab filmlar yaratilgan.
Indira Gandi
Indira Gandi o’zining mashxur familyasiga qaramay, Mahatma Gandi bilan qarindosh bo’lmagan. Ammo aynan mana shu ayol maxatma Gandi va otasi tomonidan boshlangan ulkan ishni yakunlay olgan.

Gandi honim jamiyatdagi kastalar tizimini yo’q qilish uchun kurashgan, ular orasidagi qonuniy to’siqlarni olib tashlagan va ayollar ustidan zo’ravonlikka yo’l qo’ymasligi uchun bor kuchi bilan harakat qilgan. Uning boshqaruvi vaqtida Hindiston ulkan ichki va xalqaro mojarolar bilan to’qnashdi-birinchi Hind-Pokiston urushi, Sharqiy Pokistondagi mojarolar sodir bo’ldi, oqibatda, Bangladeshning mustaqilligi e’lon qilindi. Harbiy inqirozlar oqibatida Gandi hukumati jamiyatning yuqori tabaqa vakillari bilan kelisha olmay qoldi. Shu sababli Indira xonimga 6 yil davomida siyosiy jarayonlarda ishtirok etish taqiqlab qo’yildi. Ammo bunday zarba uni sindirish uchun yetarli bo’lmadi. Belgilangan muddat o’tganidan keyin Indira Gandi qonuniy usullar bilan qaytadan hokimiyat tepasiga keldi.

Boshqaruvning ikkinchi davri diniy guruhlar- sikhlar va induizm tarafdorlari ila kurashlardan iborat bo’ldi. Mamlakat shunday beqaror vaziyatda ham iqtisodiy rivojlanishda davom etdi. Indira Gandi hukumat tepasida bo’lgan vaqtlarda uning joniga ko’p bora qasd qilmoqchi bo’lishdi. 1984 yilning 31 oktyabr kuni amalga oshirilgan navbatdagi hujum oqibatida afsonaviy honim olamdan o’tdi.
Temir xonim
“Temir xonim” iborasini juda ko’pchilik eshitgan bo’lishi aniq, Buyuk Britaniya qirolligi va Shimoliy Irlandiyaning sobiq bosh vaziri Margaret Tetcherga aynan shunday ta’rif berganlar.

U Buyuk Britniyani 1979 yildan 1990 yilga qadar-11 yildavomida boshqarib kelgan. “Temir xonim” baqqol oilasida tug’ilgan va o’z kuchi bilan mamlakatning bosh vaziri lavozimiga qadar ko’tarilgan. Britaniya parlamentining Konservativlar partiyasini boshqargan, o’zining o’ta konservativ-liberal pozitsiyasi bilan mashxur bo’lib ketgan. Uning boshqaruvi vaqtida Britaniya iqtisodiy inqiroz oqibatlariga duchor bo’lgan, ichki siyosatda ham ko’plab muammolar yuzaga kelgan. Margaret Tetcher o’z davrining eng qatiyatli siyosatchilaridan biri sifatida tilga olinadi.
Malika Sofya
Rossiya tarixidagi eng noodatiy hukmronlik davri podsho Aliksey mihaylovichning qizi, Pyotr I va Ivan V ning opasi malika Sofya Alekseyevna boshqaruvi vaqtiga to’g’ri keladi.

U katta akasi Fyodrning o’limidan keyin mamlakatni mustaqil ravishda boshqarishga kirishdi. Sababi ukalari Pyotr I va Ivan V hali taxtga chiqish uchun juda kichiklik qilar edilar. Malika Sofya o’z zamondoshlarini yuqori darajadagi intelekti, o’ta o’qimishli va siyosat bilimdoni ekanligi bilan hayratga solgan. Shaxzodalar ulg’ayguniga qadar malika podsholikka tashrif buyurgan elchilarni qabul qilgan, yangi qonunlar ishlab chiqqan va davlat boshqaruvini tashkil qilgan. Bundan tashqari ilm-fan va falsafaga alohida diqqat qaratgan, Rossiyadagi birinchi oliy o’quv dargohi-Slavan-Grek-lotin akademiyasiga asos solgan.
U otasi va akasidan bir qator yechilmagan muammoli vaziyatlarni ham meros qilib olgandi. Xitoy bilan keskin vaziyat, Qrim tatarlari va turklar muammosi shular jumlasidan edi.

Malika o’z vaqtida juda shavqatsiz qonunlar to’plamini ishlab chiqqan. Xitoy bilan savdo kelishuvlariga erishgan, Polsha bilan tinchlik bitimini imzolagan. Qrim xoniga qarshi esa bir nechta harbiy ekspeditsiyalar uyushtirishni ham uddalagan.

Sofyaning o’gay ukasi hisoblanmish shahzoda Pyotr I voyaga yetganidan keyin opasini davlat boshqaruvidan butunlay chetlashtirdi. U malikani inqilob yo’li bilan taxtdan ag’dargan va majburan ibodatxonaga joylashtirib qo’ygan. Malika Sofya ukasining buyrug’iga ko’ra qolgan umrini shu yerda o’tkazgan.
Yekaterina II
Yekaterina II tarixdagi eng mashhur hukmdor ayollardan hisoblanadi. Nemislar diyorida tug'ilgan baronessa yoshlik vaqtlarida rus shaxzodasi bilan unashtiriladi va o’zi uchun begona bo’lgan joylarga keladi. Umamlakatning tilini ham, urf-odatlarini ham yaxshi bilmasdi. Shunga qaramay, Yekaterina II tarixdagi eng aqlli, quvnoq, go’zal, siyosiy bilimga ega, harbiy sohadan ham yaxshi habardor bo’lgan ayol sifatida ta’riflangan.

Uning boshqaruv vaqtini “Rus dvoryanligining oltin asri” deya ataydilar. Aynan mana shu vaqtda Rossiya Imperiyasi o’z qudrat cho’qqisiga erishgan.

U sog’liqni saqlash va ta’lim tizimiga katta e’tibor bergan, tez tibbiy yordam punktlarini ochgan, mamlakat odamlarini epidemiyaga qarshi kurashishga undagan.

Bu vaqtda imperiya tashqi siyosat borasida ham katta natijalarga erishgan. Qo’shni mamlakatlar bilan yaqin aloqalar yo’lga qo’yilgan. Bundan tashqari, sanoat markazlari tarmog’i paydo bo’lgan va butun imperiya bo’ylab tarqalgan.

Ichki qo‘rquvni aniqlovchi ruhiy test: Suratda birinchi nimani ko‘rdingiz?

Oramizdagi har bitta insonda turli fobiya hamda ichki qo‘rquvlar mavjud. Buni o‘zingiz ham anglamagan holatda bo‘lishingiz mumkin, ushbu hayotda nimadandir qattiq qo‘rqish uning qarshisida qo‘rquv mavjud emasligini bilan o‘lchanmaydi. Odatda bunday qo‘rquv ong ostiga chuqur joylashgan bo‘ladi. Biz hayot davomida qanday ichki qo‘rquvlar...

Go’zallik tanlovi g’oliblari kundalik hayotda qanday ko’rinishadi?

Bugungi maqolamizda turli go'zallik tanlovlarining g'oliblarini oddiy hayotda olingan fotosuratlariga qarab baholashingiz mumkin....

Arxitektorlarning xatolari

Me'morlar juda murakkab muammolarni hal qilishadi. Me'morning ishidagi har qanday xato ob'ekt qurilganda aniq bo'ladi. Arxitektura xatolarining yorqin misollarini ushbu maqolamizdagi suratlarda ko’rishingiz mumkin. Suratlarga boqib ikki fikr hayolingizga kelishi tabiiy: birinchisi arxitektorlar juda hazilkash, kkinchisi ushbu kasb ular uchun emas....

OG'IZ OCHISh DUOSI

Iftorlik (og‘iz ochish) duosi اَللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَ بِكَ آمَنْتُ وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَ عَلَى رِزْقِكَ أَفْتَرْتُ، فَغْفِرْلِى مَا قَدَّمْتُ وَ مَا أَخَّرْتُ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ Allohumma laka sumtu va bika amantu va a'layka tavakkaltu va a'laa rizqika aftartu, fag‘firliy ma qoddamtu va maa axxortu birohmatika ya...

Qaysi mahsulotda qanday vitamin mavjud?

Bugungi maqolamizda meva va sabzavotlar tarkibida qanday vitaminlar bor ekanligi bilan sizni tanishtirib chiqmoqchimiz!...

Kivi mevasining tarkibi, kelib chiqish tarixi va nomlanishi haqidagi ma’lumotlar

Bugungi kunda bozor rastalarini to’ldirib turuvchi kivi mevasining vatani, kelib chiqishi ko’pchillikka qiziq bo’lsa kerak. Quyidagi maqolamiz orqali ta’mi biroz duvuchani eslatadigan kivi haqida o’zingiz uchun qiziqarli ma’lumotlarni olasiz, degan umiddamiz......

Tirnoq tishlash odati haqida ko’pchilik bilgan va bilmagan ma’lumotlar

Odamlar ko’p bo’lgan joyda hech bo’lmasa bitta tirnoq tishlash odatiga ega insonni uchratasiz. Ularni tez payqashingiz tabiiy, boisi ushbu odatlarini sizning oldingizda ham amalga oshirishi mumkin. Bunday bo’lmagan taqdirda ham barmoqdagi izlarga ko’zingiz tushishi tabiiy....

Ertalabki yomon odatlar

Yettita omadli raqam bo'lsa-da, quyidagi yetti yomon odat ertalabingizni buzishi, barcha rejalar va mumkin bo'lgan muvaffaqiyatlarga ta’sir etishi mumkin....

Wi-Fi nimasi bilan xavfli?

Internetga ulanish uchun foydalanadigan simsiz Wi-Fi tarmog'i bugungi kunda deyarli hamma joyda qo'llanilmoqda. Biroq, kam sonli odamlar Wi-Fi uskunalarini o’rnatuvchi xizmat xodimlarining sog'liqqa yetkazilgan zararni minimallashtirish bo'yicha aniq ko'rsatmalarga ega ekanligini bilishadi....

Patlar haqida qiziqarli 8 ta ma'lumot

Ko'p jihatdan qushlar o’z go'zalligi uchun patlardan qarzdor. Ularning sharofati bilan odamlar qushlarni turlarga ajrata olishadi, lekin shu bilan birga ularning xususiyatlari haqida juda kam bilishadi. Biz tabiatning yana bir mo'jizasi bo'lgan va ko'pincha odamlar hayotning eng kutilmagan sohalarida ishlatadigan patlar haqida qiziqarli...

Fikr qo'shish