Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida

Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida
Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida


Ma'lum bo'lishicha, dunyodagi eng mashhur o'yin – futbol o’zining tug'ilgan kuniga ega. U 26 oktyabrda nishonlanadi. Sana, albatta, shartli, hech kim aniq aytolmaydi. Xo'sh, raqib darvozasiga zarba berishga urinib, yumaloq koptokni tepib, musobaqani tashkil qilish g'oyasi kim tomonidan birinchi bo'lib paydo bo'lgan?

Zamonaviy futbolga juda o'xshash o'yinlar dunyoning turli mamlakatlarida bo'lgan. Ammo zamonaviy futbolni inglizlar dunyoga sovg’a qilganlar. Va bu 1863 yil 26 oktyabrda sodir bo'ldi. Inglizlar ushbu o'yinning asoschilari deb hisoblanishadi. Gap shundaki, 1863 yilgacha futbol o'yinlari uchun yagona qoidalar mavjud emas edi. Ko'pincha, hatto bitta shaharnjamoalari ham o'zaro o'yin o'tkazolmaydilar, chunki ular o'yin qoidalariga nisbatan har xil qarashlarga ega edilar.
Ushbu kelishmovchiliklarga barham berish maqsadida 1863 yil 26 oktyabrda Londonning “ozod masonlari” tavernasida 11 klub vakillari to'planib, futbolning yagona qoidalarini ishlab chiqib uyushma tuzishdi. Unga kiritilgan klublar ushbu qoidalarga qat'iy rioya qilishlari kerak. Qizg'in bahslarga qaramay, futbol assotsiatsiyasi tuzildi. O'yin qoidalarini ishlab chiqish ancha qiyin bo'lib chiqdi. Keyingi uchrashuv 1 dekabrga belgilangan edi. O'sha kuni yangi assotsiatsiya a'zolari qizg'in bahslashishdi. Masalan, Laytonstone klubi vakili bo'lgan janob Elkok, futbol qoidalari chalish, raqibni urish va qo'l bilan o'ynashni taqiqlashi kerakligini qat'iy ta'kidladi. Bunday "imtiyozlar" faqat darvozabon uchun saqlanib qoldi.

Uyushmada xazinachi etib saylangan Kempbell umuman boshqacha fikrda edi. Uning ta'kidlashicha, zarbalarni o'yindan olib tashlashning iloji yo'q, aynan shu narsa o'yinga jasorat beradi. Darhaqiqat, o'sha paytda faqat erkaklar futbol o'ynagan va haqiqiy erkak og'riqqa chiday olishi kerak. Oyoqdan chalish va boshqa qo'polliklarni futbol qoidalaridan olib tashlash qarori ovoz berish yo’li bilan qabul qilindi. Maydonchilarga to'pni qo'llari bilan ushlash taqiqlangan. Bundan hafsalasi pir bo'lgan Kempbell ovoz berish natijalariga rozi bo'lganini, ammo uning klubi bunday sharoitda uyushma a'zosi bo'lib qola olmasligini aytdi. Qizig'i shundaki, “Blekxit” haqiqatan ham assotsiatsiyani tark etdi va regbi jamoalari safiga qo’shildi.
Muzokara va tortishuvlardan so’ng futbol o'yinining asosiy 13 qoidasi o’rnatildi. 1 dekabrda ular qabul qilindi va nashrga gazetalarga yuborildi. 7 dekabrdan boshlab barcha FA klublari o'z o'yinlarida ularga rioya qilishlari shart edi. Keyinchalik, ular universal e'tirofga sazovor bo'lishdi. Qoidalarda futbol maydonining kattaligi, to'pni darvozaga urilgan deb hisoblash shartlari, to'pni chegaradan ichkariga kiritish qoidalari va o'yinning boshqa tafsilotlari nazarda tutilgan edi. Qizig'i shundaki, har bir urilgan goldan keyin jamoalar darvozalarini o'zgartirishlari kerak edi.
Bir necha yil o'tdi va futbol sayyoramiz bo'ylab g'alaba qozonadigan yurishni boshladi. Inglizlar, qaysi davlatda bo'lmasin, albatta o'zaro futbol janglarini uyushtirishadi. Ularga qarab, mahalliy ixlosmandlar ham o'yinga qo'shilishdi. XIX asrning saksoninchi yillarida Argentina bojxonalarida qiziq voqea yuz berdi. Argentinaga Buyuk Britaniyadan g'alati yuk - futbol to'plari va formalar to'plami keldi. Janubiy Amerikada yashagan inglizlar tomonidan buyurtma qilingan. Bojxona xodimlari yukni uzoq vaqt davomida ko'rib chiqib o’tkazib yuborishga qaror qildilar.

Mo'g'ul haqidagi qiziqarli faktlar

Mo'g'uliston - aksariyat odamlar maktab tarixidagi kitoblardan faqat vahshiy ko'chmanchilar guruhi bilan eslanadigan diyor. Bir vaqtlar hammasi aynan shunday edi, ammo zamonaviy Mo'g'uliston o'tgan asrlardan bu qadar o'zgarmadi. Ufqdan ufqqa cho'zilgan cheksiz dashtlarni yana qayerda ham ko'rish mumkin? Faqat bu yerda va Argentina pampasida ham....

Radio haqidagi qiziqarli ma'lumotlar

Bir paytlar radio ixtirosi butun insoniyat taraqqiyotini ancha rivojlantirdi. Yuzlab kilometr uzoqlikdagi odamlar bilan aloqada bo'lish qobiliyati armiyadan tortib to sanoatgacha bo'lgan sivilizatsiyaning barcha sohalariga eng foydali ta'sir ko'rsatdi. Anglaganingizdek, ushbu maqolamiz radio haqidagi bir qancha qiziqarli faktlarga bag’ishlanadi....

Dubayning eng mashxur va chiroyli joylari

Ushbu betakror shahar haqida juda ko’p bor eshitganingiz aniq. Uning o’ziga hos ko’rinishi butun dunyo sayyohlarini gul shirasi kabi o’zi tomon tortib turadi. Shu sababli ham bugungi maqolamizni aynan mana shu mo’jizaviy shaharga bag’ishlash niyatidamiz....

Yong’oq va boshqa mag’izlarning foydali hususiyatlari

Karantin vaqtida uyda hamma turli hil yumushlar bilan band. Kimdir qiziqarli filmlar tomoshasiga ishtiyoqmand bo'lsa yana kimdlardir internet orqali ko'plab foydali ma'lumotlar bilan tanishib chiqmoqda. Biz ham salomatlik uchun foydali bo'lgan yana bir maqolamizni sizning e'tiboringizga havola etdik......

Zaytun yog’i va uning foydali jihatlari haqida

Zaytun yog’i qadim zamonlardan beri eng foydali mahsulot sifatida tan olingan. Olimlarning aniqlashicha, zaytun daraxtining vatani qadimgi Misr bo’lib, misrliklar uni sexrli daraxt deya e’zozlashgan....

Dunyoning eng mashhur shaharlardagi ko’chalar

Har bir shaharda minglab sonli ko’chalar mavjud. Ammo, shunga qaramay, faqat bittasi yoki ikkitasi mashhurlikka erishmoqda. Negadir odamlar bu ko'chalarga boshqalarga qaraganda tez-tez tashrif buyurishadi. Shunday ko’chalarda bir qanchasini sizning e’tiboringizga havola etamiz....

Poyabzal haqida qiziqarli faktlar

Statistik ma'lumotlarga ko'ra, ko'pchilik, hech bo'lmaganda ayollar, erkak bilan uchrashganda avvalo poyabzalga e'tibor berishadi, agar erkak o'z poyabzaliga g'amxo'rlik qilsa va muntazam ravishda tozalasa, u holda sherigining oldida uning imkoniyatlari ikki baravar ko'payadi. Bizning bugungi maqolamiz poyabzal haqidagi qiziqarli ma'lumotlarga...

Uyg'onishga yordamlashadigan 7ta ichimlik

Xech qaysi ashaddiy qaxva shinavandasi sevimli ichimligidan voz kechmaydi. Boshqalar uchun esa tetiklashtirishda qaxvadan qolishmaydigan ichimliklar xaqida ma'lumot tayyorladik....

Kichkintoylar haqidagi qiziqarli faktlar

Bolalar hayotimizni aytib bo'lmaydigan darajada zavq-u shavqqa to’ldirishadi. Ularsiz hayotni tassavur qilib bo’lmaydi. Birgina tabassumi bilan hayotimizni nurga to’ldirishga qodir ushbu mittivoylar haqidagi qiziqarli ma’lumotlarni sizga taqdim etish istagidamiz. Marhamat ular bilan tanishing!......

Anbiyolarning kasb-hunarlari

• Odam alayhissalom yer haydab, dehqonchilik qilganlar. – Idris alayhissalom tikuvchi bo‘lganlar. – Nuh alayhissalom duradgor bo‘lganlar....

Fikr qo'shish