Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida

Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida
Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida


Ma'lum bo'lishicha, dunyodagi eng mashhur o'yin – futbol o’zining tug'ilgan kuniga ega. U 26 oktyabrda nishonlanadi. Sana, albatta, shartli, hech kim aniq aytolmaydi. Xo'sh, raqib darvozasiga zarba berishga urinib, yumaloq koptokni tepib, musobaqani tashkil qilish g'oyasi kim tomonidan birinchi bo'lib paydo bo'lgan?

Zamonaviy futbolga juda o'xshash o'yinlar dunyoning turli mamlakatlarida bo'lgan. Ammo zamonaviy futbolni inglizlar dunyoga sovg’a qilganlar. Va bu 1863 yil 26 oktyabrda sodir bo'ldi. Inglizlar ushbu o'yinning asoschilari deb hisoblanishadi. Gap shundaki, 1863 yilgacha futbol o'yinlari uchun yagona qoidalar mavjud emas edi. Ko'pincha, hatto bitta shaharnjamoalari ham o'zaro o'yin o'tkazolmaydilar, chunki ular o'yin qoidalariga nisbatan har xil qarashlarga ega edilar.
Ushbu kelishmovchiliklarga barham berish maqsadida 1863 yil 26 oktyabrda Londonning “ozod masonlari” tavernasida 11 klub vakillari to'planib, futbolning yagona qoidalarini ishlab chiqib uyushma tuzishdi. Unga kiritilgan klublar ushbu qoidalarga qat'iy rioya qilishlari kerak. Qizg'in bahslarga qaramay, futbol assotsiatsiyasi tuzildi. O'yin qoidalarini ishlab chiqish ancha qiyin bo'lib chiqdi. Keyingi uchrashuv 1 dekabrga belgilangan edi. O'sha kuni yangi assotsiatsiya a'zolari qizg'in bahslashishdi. Masalan, Laytonstone klubi vakili bo'lgan janob Elkok, futbol qoidalari chalish, raqibni urish va qo'l bilan o'ynashni taqiqlashi kerakligini qat'iy ta'kidladi. Bunday "imtiyozlar" faqat darvozabon uchun saqlanib qoldi.

Uyushmada xazinachi etib saylangan Kempbell umuman boshqacha fikrda edi. Uning ta'kidlashicha, zarbalarni o'yindan olib tashlashning iloji yo'q, aynan shu narsa o'yinga jasorat beradi. Darhaqiqat, o'sha paytda faqat erkaklar futbol o'ynagan va haqiqiy erkak og'riqqa chiday olishi kerak. Oyoqdan chalish va boshqa qo'polliklarni futbol qoidalaridan olib tashlash qarori ovoz berish yo’li bilan qabul qilindi. Maydonchilarga to'pni qo'llari bilan ushlash taqiqlangan. Bundan hafsalasi pir bo'lgan Kempbell ovoz berish natijalariga rozi bo'lganini, ammo uning klubi bunday sharoitda uyushma a'zosi bo'lib qola olmasligini aytdi. Qizig'i shundaki, “Blekxit” haqiqatan ham assotsiatsiyani tark etdi va regbi jamoalari safiga qo’shildi.
Muzokara va tortishuvlardan so’ng futbol o'yinining asosiy 13 qoidasi o’rnatildi. 1 dekabrda ular qabul qilindi va nashrga gazetalarga yuborildi. 7 dekabrdan boshlab barcha FA klublari o'z o'yinlarida ularga rioya qilishlari shart edi. Keyinchalik, ular universal e'tirofga sazovor bo'lishdi. Qoidalarda futbol maydonining kattaligi, to'pni darvozaga urilgan deb hisoblash shartlari, to'pni chegaradan ichkariga kiritish qoidalari va o'yinning boshqa tafsilotlari nazarda tutilgan edi. Qizig'i shundaki, har bir urilgan goldan keyin jamoalar darvozalarini o'zgartirishlari kerak edi.
Bir necha yil o'tdi va futbol sayyoramiz bo'ylab g'alaba qozonadigan yurishni boshladi. Inglizlar, qaysi davlatda bo'lmasin, albatta o'zaro futbol janglarini uyushtirishadi. Ularga qarab, mahalliy ixlosmandlar ham o'yinga qo'shilishdi. XIX asrning saksoninchi yillarida Argentina bojxonalarida qiziq voqea yuz berdi. Argentinaga Buyuk Britaniyadan g'alati yuk - futbol to'plari va formalar to'plami keldi. Janubiy Amerikada yashagan inglizlar tomonidan buyurtma qilingan. Bojxona xodimlari yukni uzoq vaqt davomida ko'rib chiqib o’tkazib yuborishga qaror qildilar.

Kichkintoylar haqidagi qiziqarli faktlar

Bolalar hayotimizni aytib bo'lmaydigan darajada zavq-u shavqqa to’ldirishadi. Ularsiz hayotni tassavur qilib bo’lmaydi. Birgina tabassumi bilan hayotimizni nurga to’ldirishga qodir ushbu mittivoylar haqidagi qiziqarli ma’lumotlarni sizga taqdim etish istagidamiz. Marhamat ular bilan tanishing!......

Insonga kuch beruvchi 9 ta omil

O’ziga ishongan, haqiqatdan ham kuchli insonlarni maqsadga erishish uchun ortiqcha harakatlar ajratib turmaydi. Murakkab vaziyatlardan baland ko’tarilgan bosh bilan chiqish, shuningdek kam yo’qotib, ko’p foyda olish qobiliyati asosan hayotga bo’lgan aniq nigoh va sodir bo’layotgan voqealarga nisbatan munosabatlarga bog’liq....

Asl vazifasi boshqacha bo’lgan va bu haqida siz bilmagan narsalar

Biz e’tibor bermaydigan ayrim narsalar o’z vazifalariga ega. Ular haqida bilib olishimiz esa hayotimizni yengillashtirishi aniq!...

Barchaning ermagi bo’lgan pista haqida g’aroyib faktlar

Ko’pchilik odamlarning ermagi bo’lmish pista va uning foydali xususiyatlari haqida gapirib o’tamiz. Oxirida esa uning zararli tomonlarini ham eslatib o’tamiz....

Saxarlik va iftor uchun tavsiyalar

Alxamdulillax, barcha mo'min-musulmon yil davomida kutadigan muqaddas ramazon oyi xam kirib keldi. Ro'za tutish qur'oni  karimda keltirilgan musulmonlarning farzlaridan biridir. Bu muqaddas farzni ato etishning ko'pgina qoidalari bo'lib, bugun biz saxar va iftorlik taomnomasiga e'tibor qaratilishi lozim bo'lgan taraflarga to'htalib o'tamiz....

Nochor insonlarning boy bo‘lishiga to‘sqinlik qiluvchi hayotiy prinsiplar

Ruhshunoslar boy va nochor holatdagi odamlarning fikrlash tarzi hamda hayotiy prinsiplari o‘rtasida juda katta farq bor ekanligi haqida aytishadi. Nochor insonlarning boyib ketishlariga to‘sqinlik qiladigan odatlar va hayotiy prinsiplar aynan nimalardan iborat?......

Dunyodagi eng qimmat idishlar

Idishlarning sifati va nafisligi qadimgi zamonlardan beri egalarining mehmondo'stligi va didliligini tavsiflaydi. Iqtidorli dizaynerlar tomonidan yaratilgan mahsulotlar har qanday mexmonxona yoki ovqatlanish xonasini bezatishi aniq. Dunyo miqyosidagi eng yaxshi usta asarlari ko'pincha qimmat va noyob mahsulotlarni o'z ichiga oladi. Shu kabi...

MUBORAK RAMAZON OYIGA TA'RIF

MUBORAK RAMAZON OYIGA TA'RIF Oqibat fasli Muborak tashrifing insonlar o'rtasida o'zaro muruvvat va oqibat tuyg'ularini uyg'otadi....

Ichki qo‘rquvni aniqlovchi ruhiy test: Suratda birinchi nimani ko‘rdingiz?

Oramizdagi har bitta insonda turli fobiya hamda ichki qo‘rquvlar mavjud. Buni o‘zingiz ham anglamagan holatda bo‘lishingiz mumkin, ushbu hayotda nimadandir qattiq qo‘rqish uning qarshisida qo‘rquv mavjud emasligini bilan o‘lchanmaydi. Odatda bunday qo‘rquv ong ostiga chuqur joylashgan bo‘ladi. Biz hayot davomida qanday ichki qo‘rquvlar...

Jazirama kunlarda qanday kiyinish kerak: Stilistlardan 4 tavsiya

Yoz mavsumining issiq kunlarida chiroyli, zamonaviy va qulay obraz yaratish uchun qanday liboslar harid qilish lozim? Bu borada aynan qaysi detallar muhim va o’rinli hisoblanadi? Ushbu savollarga javob olishni istasangiz quyidagi kichik masalahatlarimiz bilan tanishib chiqing....

Fikr qo'shish