Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida

Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida
Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida


Ma'lum bo'lishicha, dunyodagi eng mashhur o'yin – futbol o’zining tug'ilgan kuniga ega. U 26 oktyabrda nishonlanadi. Sana, albatta, shartli, hech kim aniq aytolmaydi. Xo'sh, raqib darvozasiga zarba berishga urinib, yumaloq koptokni tepib, musobaqani tashkil qilish g'oyasi kim tomonidan birinchi bo'lib paydo bo'lgan?

Zamonaviy futbolga juda o'xshash o'yinlar dunyoning turli mamlakatlarida bo'lgan. Ammo zamonaviy futbolni inglizlar dunyoga sovg’a qilganlar. Va bu 1863 yil 26 oktyabrda sodir bo'ldi. Inglizlar ushbu o'yinning asoschilari deb hisoblanishadi. Gap shundaki, 1863 yilgacha futbol o'yinlari uchun yagona qoidalar mavjud emas edi. Ko'pincha, hatto bitta shaharnjamoalari ham o'zaro o'yin o'tkazolmaydilar, chunki ular o'yin qoidalariga nisbatan har xil qarashlarga ega edilar.
Ushbu kelishmovchiliklarga barham berish maqsadida 1863 yil 26 oktyabrda Londonning “ozod masonlari” tavernasida 11 klub vakillari to'planib, futbolning yagona qoidalarini ishlab chiqib uyushma tuzishdi. Unga kiritilgan klublar ushbu qoidalarga qat'iy rioya qilishlari kerak. Qizg'in bahslarga qaramay, futbol assotsiatsiyasi tuzildi. O'yin qoidalarini ishlab chiqish ancha qiyin bo'lib chiqdi. Keyingi uchrashuv 1 dekabrga belgilangan edi. O'sha kuni yangi assotsiatsiya a'zolari qizg'in bahslashishdi. Masalan, Laytonstone klubi vakili bo'lgan janob Elkok, futbol qoidalari chalish, raqibni urish va qo'l bilan o'ynashni taqiqlashi kerakligini qat'iy ta'kidladi. Bunday "imtiyozlar" faqat darvozabon uchun saqlanib qoldi.

Uyushmada xazinachi etib saylangan Kempbell umuman boshqacha fikrda edi. Uning ta'kidlashicha, zarbalarni o'yindan olib tashlashning iloji yo'q, aynan shu narsa o'yinga jasorat beradi. Darhaqiqat, o'sha paytda faqat erkaklar futbol o'ynagan va haqiqiy erkak og'riqqa chiday olishi kerak. Oyoqdan chalish va boshqa qo'polliklarni futbol qoidalaridan olib tashlash qarori ovoz berish yo’li bilan qabul qilindi. Maydonchilarga to'pni qo'llari bilan ushlash taqiqlangan. Bundan hafsalasi pir bo'lgan Kempbell ovoz berish natijalariga rozi bo'lganini, ammo uning klubi bunday sharoitda uyushma a'zosi bo'lib qola olmasligini aytdi. Qizig'i shundaki, “Blekxit” haqiqatan ham assotsiatsiyani tark etdi va regbi jamoalari safiga qo’shildi.
Muzokara va tortishuvlardan so’ng futbol o'yinining asosiy 13 qoidasi o’rnatildi. 1 dekabrda ular qabul qilindi va nashrga gazetalarga yuborildi. 7 dekabrdan boshlab barcha FA klublari o'z o'yinlarida ularga rioya qilishlari shart edi. Keyinchalik, ular universal e'tirofga sazovor bo'lishdi. Qoidalarda futbol maydonining kattaligi, to'pni darvozaga urilgan deb hisoblash shartlari, to'pni chegaradan ichkariga kiritish qoidalari va o'yinning boshqa tafsilotlari nazarda tutilgan edi. Qizig'i shundaki, har bir urilgan goldan keyin jamoalar darvozalarini o'zgartirishlari kerak edi.
Bir necha yil o'tdi va futbol sayyoramiz bo'ylab g'alaba qozonadigan yurishni boshladi. Inglizlar, qaysi davlatda bo'lmasin, albatta o'zaro futbol janglarini uyushtirishadi. Ularga qarab, mahalliy ixlosmandlar ham o'yinga qo'shilishdi. XIX asrning saksoninchi yillarida Argentina bojxonalarida qiziq voqea yuz berdi. Argentinaga Buyuk Britaniyadan g'alati yuk - futbol to'plari va formalar to'plami keldi. Janubiy Amerikada yashagan inglizlar tomonidan buyurtma qilingan. Bojxona xodimlari yukni uzoq vaqt davomida ko'rib chiqib o’tkazib yuborishga qaror qildilar.

Qo’lda kir yuvishning afzalliklari

Kir yuvish mashinalari ixtiro qilingach, qo’lda kir yuvishning ahamiyati susaygandek bo’ldi. Ammo barcha yumushlaringizni texnika “qo’l”iga topshirish ham yaramaydi......

Pitsa haqidagi qiziqarli faktlar

Bugungi kunda turli-tuman yeguliklar-u, tezpishar ovqatlar keng ommalashgan. Barchaga birdek yoqib ulgurgan pitsa haqidaku aytmasak ham bo’ladi. Maqolamiz orqali pitsa haqidagi qiziqarli ma’lumotlarni sizlar bilan bo’lishmoqchimiz....

Arxiv: Buyuk Britaniya qirollik oilasining yorqin 18 fotosuratlari

Lord Entoni Armstrong-Jons Snoudon taniqli fotograf va qirolicha Yelizaveta II ning singlisi bo’lgan malika Margaret Rouz Vindzorning sobiq turmush o’rtog’i. U 60 yil davomida Vogue jurnali bilan ishlagan, ammo uning eng taniqli asarlari qirollik oilasining fotosuratlari. U 86 yoshida vafot etdi va butun dunyoga Buyuk Britaniyadagi asosiy oilaning...

Roksalana-Xurram sulton aslida qanday ayol bo’lgan: “Muhtasham yuz yil” serialidagi haqiqat va uydirmalar

Usmoniylar saltanatining sultoni Sulaymon shohning rafiqasi – Xurram xonim o’z davrining dong’i ketgan nufuzli ayollaridan biri bo’lgan, biroq o’limidan olti asr o’tgandan keyingina haqiqiy shuhrat qozongan......

O'zbekistonda Ramazon oyi qachondan boshlanishi ma'lum bo'ldi (taqvim)

Bu yil O'zbekistonda Ramazon oyi 6 maydan boshlanishi kutilmoqda. Oy chiqishiga qarab mazkur sana bir kunga farq qilishi mumkin. Quyida O'zbekiston axolisi uchun 2019 yilgi Ramazon oyi taqvimi taqdim etiladi....

Insonga kuch beruvchi 9 ta omil

O’ziga ishongan, haqiqatdan ham kuchli insonlarni maqsadga erishish uchun ortiqcha harakatlar ajratib turmaydi. Murakkab vaziyatlardan baland ko’tarilgan bosh bilan chiqish, shuningdek kam yo’qotib, ko’p foyda olish qobiliyati asosan hayotga bo’lgan aniq nigoh va sodir bo’layotgan voqealarga nisbatan munosabatlarga bog’liq....

Issiq yoki sovuq: Organizm uchun qay biri ko’proq xavfli?

Ba'zilar issiqqa, ba'zilar sovuqqa toqat qilolmaydilar. Hech o’ylab ko’rganmisiz, ulardan qaysinisi ko’proq xavfli? Issiqlikdan najot yo'qdek tuyuladi, sovuqda hech bo’lmaganda o'rab, isinishingiz mumkin. Ammo aslida hammasi butunlay boshqacha......

Bizning tanamizda qanday jumboqlar yashiringan? Inson organizmi haqida hayratlanarli 15 ta fakt

Bizning tanamiz – jumboqlar va mo’jizalar mamlakatidir. Ajabtovur, sehrli, sirli va qiziqarli mamlakatdir. Ushbu maqolada inson tanasi haqida qiziqarli faktlarlar haqida ma’lumotlar bilan tanishishingiz mumkin......

“Muhtasham yuz yil” serialining “Turkiya go’zali” unvoniga ega bo’lgan aktrisalari

Mazkur serialda suratga tushgan aktrisalarning aksariyati go’zallik tanlovlarida ishtirok etganlar, ulardan uchtasi esa “Turkiya go’zali” unvoni sohibiga aylangan....

Insonning mukammali bo’lmaydi: Mashhur yulduzlarning siz bilmagan kichik nuqsonlari

Biz uchun taniqli odamlar ideal va namuna bo’lsa arzirli tuyuladi. Barkamol ko'rinish va yuzning ajoyib xususiyatlari - biz ularni televizorlarimiz ekranlarida shunday ko'rishimiz mumkin. Hattoki mashhur yulduzlar ham kichik kamchiliklardan holi emas. Quyida tashqi qiyofa jihatidan kichik nuqsonlarga ega mashxurlarning bir nechtasi haqida keltirib...

Fikr qo'shish