Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida

Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida
Futbol o’yinining tug’ilgan kun sanasi va qoidalari tarixi haqida


Ma'lum bo'lishicha, dunyodagi eng mashhur o'yin – futbol o’zining tug'ilgan kuniga ega. U 26 oktyabrda nishonlanadi. Sana, albatta, shartli, hech kim aniq aytolmaydi. Xo'sh, raqib darvozasiga zarba berishga urinib, yumaloq koptokni tepib, musobaqani tashkil qilish g'oyasi kim tomonidan birinchi bo'lib paydo bo'lgan?

Zamonaviy futbolga juda o'xshash o'yinlar dunyoning turli mamlakatlarida bo'lgan. Ammo zamonaviy futbolni inglizlar dunyoga sovg’a qilganlar. Va bu 1863 yil 26 oktyabrda sodir bo'ldi. Inglizlar ushbu o'yinning asoschilari deb hisoblanishadi. Gap shundaki, 1863 yilgacha futbol o'yinlari uchun yagona qoidalar mavjud emas edi. Ko'pincha, hatto bitta shaharnjamoalari ham o'zaro o'yin o'tkazolmaydilar, chunki ular o'yin qoidalariga nisbatan har xil qarashlarga ega edilar.
Ushbu kelishmovchiliklarga barham berish maqsadida 1863 yil 26 oktyabrda Londonning “ozod masonlari” tavernasida 11 klub vakillari to'planib, futbolning yagona qoidalarini ishlab chiqib uyushma tuzishdi. Unga kiritilgan klublar ushbu qoidalarga qat'iy rioya qilishlari kerak. Qizg'in bahslarga qaramay, futbol assotsiatsiyasi tuzildi. O'yin qoidalarini ishlab chiqish ancha qiyin bo'lib chiqdi. Keyingi uchrashuv 1 dekabrga belgilangan edi. O'sha kuni yangi assotsiatsiya a'zolari qizg'in bahslashishdi. Masalan, Laytonstone klubi vakili bo'lgan janob Elkok, futbol qoidalari chalish, raqibni urish va qo'l bilan o'ynashni taqiqlashi kerakligini qat'iy ta'kidladi. Bunday "imtiyozlar" faqat darvozabon uchun saqlanib qoldi.

Uyushmada xazinachi etib saylangan Kempbell umuman boshqacha fikrda edi. Uning ta'kidlashicha, zarbalarni o'yindan olib tashlashning iloji yo'q, aynan shu narsa o'yinga jasorat beradi. Darhaqiqat, o'sha paytda faqat erkaklar futbol o'ynagan va haqiqiy erkak og'riqqa chiday olishi kerak. Oyoqdan chalish va boshqa qo'polliklarni futbol qoidalaridan olib tashlash qarori ovoz berish yo’li bilan qabul qilindi. Maydonchilarga to'pni qo'llari bilan ushlash taqiqlangan. Bundan hafsalasi pir bo'lgan Kempbell ovoz berish natijalariga rozi bo'lganini, ammo uning klubi bunday sharoitda uyushma a'zosi bo'lib qola olmasligini aytdi. Qizig'i shundaki, “Blekxit” haqiqatan ham assotsiatsiyani tark etdi va regbi jamoalari safiga qo’shildi.
Muzokara va tortishuvlardan so’ng futbol o'yinining asosiy 13 qoidasi o’rnatildi. 1 dekabrda ular qabul qilindi va nashrga gazetalarga yuborildi. 7 dekabrdan boshlab barcha FA klublari o'z o'yinlarida ularga rioya qilishlari shart edi. Keyinchalik, ular universal e'tirofga sazovor bo'lishdi. Qoidalarda futbol maydonining kattaligi, to'pni darvozaga urilgan deb hisoblash shartlari, to'pni chegaradan ichkariga kiritish qoidalari va o'yinning boshqa tafsilotlari nazarda tutilgan edi. Qizig'i shundaki, har bir urilgan goldan keyin jamoalar darvozalarini o'zgartirishlari kerak edi.
Bir necha yil o'tdi va futbol sayyoramiz bo'ylab g'alaba qozonadigan yurishni boshladi. Inglizlar, qaysi davlatda bo'lmasin, albatta o'zaro futbol janglarini uyushtirishadi. Ularga qarab, mahalliy ixlosmandlar ham o'yinga qo'shilishdi. XIX asrning saksoninchi yillarida Argentina bojxonalarida qiziq voqea yuz berdi. Argentinaga Buyuk Britaniyadan g'alati yuk - futbol to'plari va formalar to'plami keldi. Janubiy Amerikada yashagan inglizlar tomonidan buyurtma qilingan. Bojxona xodimlari yukni uzoq vaqt davomida ko'rib chiqib o’tkazib yuborishga qaror qildilar.

Go'zal mashhur aktrisalarning bolalikdagi foto suratlari

Fotoshop, kosmetika va jarrohlik amaliyoti imkoniyatlarini hisobga olgan holda bugungi kunda “kumirga aylangan chexra egalari haqiqatdan ham tabiiy chiroyga egami?” degan savol tug'iladi. Ularning go'zalligi meros ekanligiga ishonch hosil qilish uchun biz mashhur yulduzlarning bolalik suratlarini ko'rib chiqishga qaror qildik. Demak, boshladik!...

Chingizxonning javobsiz muhabbati

Chingizxon 1155 yilda, mo’g’ullarning tatarlar ustidan g’alaba qozonishlari vaqtida dunyoga keldi. Uning otasi, katta qabila boshlig’i Yesugay-botir g’alaba vaqtida dunyoga kelgan og’liga Temuchin deb ism berdi....

Tarixdagi eng yovuz hukmdorlar

Dunyo tarixida ko’plab hukmdorlar o’tgan, ulardan ba’zilari o’zining zulmi, haddan tashqari qattiq qo’lligi bilan ajralib turgan. Quyida shulardan baz’ilarini keltirib o’tamiz......

Taniqli psixolog Mixail Litvakdan hayotiy masalalarni hal etishda asqotadigan 8 ta maslaxat

Atrofdagilar bilan munosabatda bo’lish insondan muayyan ko’nikma talab etadi. Nima ham derdik, ba’zida hatto o’z ko’nglimizga yo’l topish ham qiyin kechadi-ku, bunisini qo’yavering. Taniqli psixolog, psixoterapevt Mixail Litvakning hayotiy masalalarni hal etishda asqotadigan 8 ta maslaxatni e’tiboringizga havola etar ekanmiz, atrofdagilar bilan...

Arxitektorlarning xatolari

Me'morlar juda murakkab muammolarni hal qilishadi. Me'morning ishidagi har qanday xato ob'ekt qurilganda aniq bo'ladi. Arxitektura xatolarining yorqin misollarini ushbu maqolamizdagi suratlarda ko’rishingiz mumkin. Suratlarga boqib ikki fikr hayolingizga kelishi tabiiy: birinchisi arxitektorlar juda hazilkash, kkinchisi ushbu kasb ular uchun emas....

Ulug’bekning g’oyib bo’lgan kutubxonasi yohud Sharqning yechimi topilmagan jumbog’i

Kutubxonalar qadimda antik davr madaniyatining butun ilmini o’zida mujassam etgan manba hisoblangan. Uni donishmandlik xazinasi, fikrlar makoni deya ta’riflashar edi. Qadimda kutubxonalar ko’p bo’lgan, biroq ularning ko’pchiligi dushmanlar tomonidan yo’q qilingan, ba’zailari esa shunchalik mohirlik bilan berkitib qo’yilgan-ki, hali-hanuz topib...

SSSR vaqtida trendda bo‘lgan va bugungi kunga kelib urfdan chiqqan tushunchalar reytingi

Kechagina barchaning orzusi bo‘lgan ma’lum bir buyum bugungi kunga kelib urfdan chiqqan tushunchaga aylanib qolishi hech gap emas. So‘zimizning isbotini sizga keltirib berish uchun ushbu maqolaga diqqat qilishni tavsiya etamiz. Uni SSSR davrlarida yashab ko‘rgan odamlar juda yaxshi tushunsalar kerak......

Maykl Jekson vafotidan oldin yashagan ulkan qasrning ichki ko’rinishi qanday edi?

Aafsonaviy pop yulduzining iqtidori, g'aroyib didi chindan ham shov-shuvli. 9,5 million dollarga sotuvga qo'yilgan Maykl Jekson o’limidan oldin yashagan ulkan qasrining ichki qismi bunga yaqqol misoldir....

Alyonka: Shokolad o’rami ustidagi qog’ozda kimning surati tasvirlangan?

Barchaga sevimli va yaxshi tanish bo’lgan Alyonka shokoladi, uning nomi va ustidagi sur'at haqida bilganlarimizni siz bilan bo’lishamiz....

Uydagi suvaraklardan samarali halos bo’lish yo’llari

Tunda qorningiz ochqab, oshxonaga chiqdingiz-u, kutilmagan mehmonar tashrifidan tabingiz hira bo’ldi. Suvaraklar! Boz ustiga suvaraklar tatib ko’rgan yeguliklarni tashlab yuborishdan o’zga chora ham yo’q! Shunday ekan quyidagi maslaxatlarimizning bari ushbu zararkunandalarni daf qilish borasida bo’ladi....

Fikr qo'shish