Siz sevgan shirinliklar qanday paydo bo'lgan
Shirinliklarni hush ko'rmaydigan inson bo'lmasa kerak. Bugun ko'pchilik sevib iste'mol qiladigan desertlarning yaralish tarihiga to'htalamiz.
MAKARON
Tuhum oqi, shakar va bodom unidan tayyorlanadigan mazkur shirinlik, ba'zi ma'lumotlarga qaraganda, Italiyada uyg'onish davrida , boshqa ma'lumotlarga ko'ra esa, Franciyada, XVI asrda Ekaterina Medichi tomonidan Apennin yarim orolidan keltirilgach paydo bo'lgan.Nima bo'lganda xam, avval boshda mazkur shirinlik o'rtasida krem yoki murabbo bilan yopishtirlmagan, oddiy pechen'e ko'rinishida bo'lgan. Xozirgi kunga kelib qandolatchilar bor fantaziyalarini ishga solib, turfa hil krem va qiyomlar bilan to'ldirmoqdalar.
EKLER
Desert XIX asr boshida oshpaz Mari-Antuan Karem sharofati bilan dunyoga kelgan. Xozirgi kunda barchaga tanish bo'lgan qaynatilgan hamirdan tayyorlanadigan shirinlikni aynan u o'ylab topgan. Shirinlik francuz amaldorlari tomonidan juda sevib iste'mol qilingan va yashin tezligida yeb qo'yilgan. Aynan shuning uchun unga «ekler» nomi berilgan bo'lib, bu so'z francuzchadan chaqmoq ma'nosini anglatadi. Qiziqarli tomoni, mukammal eklerning uzunligi 14sm bo'lib, uning kremi xam hamiri singari qaynatilgan bo'lishi kerak.
TIRAMISU
BEZE
Beze (yoki merenga) tayyorlanishi juda xam sodda bo'lgan shirinliklardan xisoblanadi. Uning paydo bo'lishiga doir ikki hil afsona mavjud. Biriga ko'ra: uni Shveycariyadagi Mayringen shaxrida yashagan qandolatchi tayyorlagan, merenga nomining kelib chiqish sababi xam shu, ikkinchi xikoyaga ishonadigan bo'lsak, bezening vatani Franciya bo'lib, francuzcha baiser (bo'sa) so'zidan kelib chiqqan. Aynan mazkur davlatda ushbu shirinlikning biz uchun odatiy bo'lgan tayyorlanish usuli Fransua Massialning XVII asrda chop etilgan oshpazlik kitobida qayd etilgan.
SHOKOLAD PLITKASI
Mayya xindulari va acteklar uzoq vaqt davomida qovurilgan va yanchilgan kakao doniga suv aralashtirib tayyorlangan yaxna ichimlik iste'mol qilishgan. U tahir va juda ozuqaviy bo'lgan. Mustamlakachilar bu ichimlikni Evropaga olib kelib, uni shirin qildilar. XIX asr boshlarida gollandiyalik Konrad van Guten kakao moyi ishlab chiqarish tehnologiyasini patentladi, shu asr ohirida esa quruq sut qo'shib, sutli shokolad plitkalari ishlab chiqarish yo'lga qo'yildi.
CHIZKEYK
Agar mazkur shirinlik paydo bo'lganiga ko'p bo'lmagan deb o'ylasangiz, adashasiz. Qadimiy Misrni chizkeykning vatani desak xam bo'ladi. Aynan o'sha erda ilk marotaba tvorogli pirog tilga olingan. U davrlarda ma'lumotlarga ko'ra, ozuqaviy qiymati yuqori bo'lgan shirinlik sportchilar tomonidan iste'mol qilingan. Keyinchalik Rim, so'ngra Angliyaga etib borgan shirinlik, aynan Amerika Qo'shma Shtatlarida katta mashxurlikka erishgan. Amerikda mazkur desert qaxvahonalar taomnomasining ajralmas qismiga aylangan.
PUDING
Ingliz oshhonasining asl timsoli bo'lgan puding ilk boshda shirinlik bo'lmagan va go'sht va quruq mevalardan tayyorlangan. Uning mazkur ko'rinishi XVIII – XIX asrlargacha saqlanib kelgan. Keyinchalik unga yong'oqdan tortib, shakargacha, Britaniya saltanatining xar burchagidan keltirilgan turli masalliqlar qo'shila boshlagan. Shu sababli u mamlakat qudrati timsoli xisoblangan.
