Соч тўкилишини олдини олиш - усуллари, сочларни сақлаб қолиш учун тавсиялар

Соч фолликуласи – динамик тузилма бўлиб, ташқи муҳит ўзгаришига жуда сезгир саналади. Соч фолликулининг ҳар бир сикли тезлиги гормонлар, озиқа моддалар, токсинлар, биологик фаол молекулалар каби кўплаб омилларга боғлиқ. Соч тўкилиши кўпинча уларнинг ҳаётий сикли бузилиши билан боғлиқ. Бу бузилишлар ташқи ёки ирсий омиллар билан боғлиқ.

Шуни тушуниш керакки, ирсий (генетик) келиб чиқишли соч тўкилиши (андрогенетик алопетсияни) олдини олиш усуллари мавжуд эмас.

Ташқи омиллар томонидан чақирилганларини эса олдини олиш мумкин ва бу даволашдан кўра анча камроқ меҳнат талаб этади. Аксарият одамлар эса сезиларли миқдорда соч тўкилишига дуч келишгандагина профилактика ҳақида ўйлай бошлашади.

Соч тўкилиши табиий жараёндир. Ҳар куни киши 60-100 тола соч йўқотади. Одатда, янги ўсиб чиққан ва тўкилган сочларнинг сони бир хил даражада бўлади, бироқ маълум шароитларда унинг тўкиладиган улуши ортиб кетади.

СОЧ ТЎКИЛИШИНИ ОЛДИНИ ОЛИШ ТАМОЙИЛЛАРИ
Тери, тирноқ ва сочнинг ҳолати тананинг ички ҳолатини акс эттиради, шунинг учун сочлар тўкилганда ушбу жараённинг бирламчи сабабини бартараф этиш керак.

Соч тўкилишини олдини олишнинг асоси – умумий саломатликни қўллаб-қувватлаш ва овқатланишни меъёрлаштиришга қаратилган. Соғлом турмуш тарзи бунга яқиндан кўмаклашади. Бундан ташқари, қуйидаги тавсияларга ҳам амал қилиш керак:

Оқсиллар исътемол қилиш. Соч оқсилдан ташкил топганлиги сабабли, кундалик ратсионда улар етарли миқдорда эканлигини назорат қилиш керак. Ҳайвон маҳсулотлари киритилмаган парҳезлар, кам миқдорда калория истеъмол қилиш, ошқозон-ичак тракти касалликлари бу ҳолатни янада оғирлаштиради.

Витамин ва микроэлементлар. Темир, калсий, рух ва Б витамини сочларнинг ўсишига ижобий таъсир қилибгина қолмай, уларнинг тўкилишини олдини олишда ҳам муҳим рол ўйнайди. Тўғри овқатланиш ва диэтолог тавсияларига амал қилиш энг оддий профилактик чоралардир.

Тезда вазн ташламаслик. Қатъий парҳезлар ва тезда вазн ташлаш бўлинаётган соч фолликулларига шок сифатида таъсир кўрсатиши, натижада соч толаларининг ўсишига салбий таъсир қилиши мумкин.

Бош териси гигиэнаси. Аҳамияти юқоридагилардан кам бўлмаган яна бир ёндашув. Бошнинг сочли қисмида ёғнинг ортиқчалиги ачитқи замбуруғларининг кўпайишига шароит яратади. Улар ўз навбатида ёғларни ёғ кислоталаригача парчалаб, шу тариқа бош терисига қўзғатувчи таъсир кўрсатади. Бунда тез-тез ювиш ҳам, узоқ вақт ювмаслик ҳам салбий таъсирга эга.

Ҳамроҳлик қилувчи омилларни ҳам инобатга олиш керак. Бу тамойил кўпинча беморлар томонидан беэътибор қолдирилади. Сочга шикаст етказувчи таъсир кўрсатадиган омиллардан қочиш керак. Сочни меъёрдан ортиқ тортиб ўриш бу турдаги турмакни узоқ муддат сақлаш уларнинг ўсишига салбий таъсир кўрсатади.

Ҳар қандай кимёвий агентлар салбий таъсирга эга. Қўпол артиш ва тараш, фен билан тез-тез қуритиш ҳам нам сочларни жароҳатлайди ва мавжуд соч толаларининг тўкилиши ва синиб қолишига олиб келади. Бу омилларнинг таъсирини минимал даражагача чеклаш керак.

Бундан ташқари, муаммо авж олиб бўлган бўлса, соч ўстириш усуллари билан танишиш ҳам мумкин.