Дийдорсиз видолашув
Шавкатжон, шу ҳорижга кетиш фикрингдан қайт. Оиланг, фарзандларинг қаровсиз қолади, – дея Гулшан ая жавради. Чет элда ишлаш учун йўлга отланган ўғлидан кўнгли чопмаётган она. – Аҳир, мен хам қариб қолдим. Менга тиргак керак болам. Шу ерда хам яҳши ишинг бор. Бу уйни хашаматли қилиб таъмирлаш, мошина олиш каби орзуларингни ўзимизда хам мехнат қилиб топсанг бўлади-ку. Фақат, бироз сабрли бўл...
– Онажон, ўзимни хам сизларни ёлғиз ташлаб кетгим келмаяпти. – Шавкат волидасининг сўзларини ишонч билан кесди. – Лекин сиз оиламизга бош бўлиб турсангиз, ҳотиржам бориб ишлаб қайтаман. Икки йил хаш-паш дегунча ўтиб кетади. Хали хаммаси яҳши бўлади.
Гулшан аянинг насихатлари жигарбандининг қулоғига кирмас. Унинг ўй ҳаёли тезроқ чет элда кутаётган дўстининг олдига бориб, ишни бошлаш. Ва шундай бўлди хам. Россиянинг Южни-Саҳалинск шахрида биродари Абдулазиз билан бирга бир фирмада ишлай бошлади. Шу пайтга қадар хали хеч қаэрда бўлмаган Шавкат учун бу эрнинг тоғли ва денгиз об-хавоси жуда ёқди. Хар хафта уйидагилар билан қўнғироқлашар экан соғинч хиси, юрт ва оила қадри нечоғли эканлигини англарди у. Рахматли отаси “Мусофирлик нони эйиш осонмас!” дерди. Шавкат отасининг панд-насихатларини бод-бод эслади. Тўҳтасин ота гарчанд мусофирлик кунини кўрмаган, нони эмаган бўлсада, уларнинг хаёти унга яҳши таниш эди.
– Эй, дўстим оёғинга бақувватроғини кийгин. – дея Абдулазиз дакки берганча ярим йўлдан қайтарди Шавкатни.
– Аҳир хар куни шундай кетяпман-ку...
– Бугун ўрмонга чиқиб ишлар эканмиз. Бунақада касал бўлиб қоласан. Бу эр сенга Ўзбекистон эмас. Хавоси энгил кўрингани билан нам жуда юқори. Агар Россияда бошинг ва оёғингни иссиқ тутсанг, хеч қандай докторга бормайсан. Хозир сенга билинмайди-да. Эртага, афсусланиб юрасан...
Шавкат ичи жунли этигини олдию, кийишга улгурмади. Автобус келиб, хамма бирма-бир чиқа бошлади. Этигини қўлтиғига урганча у хам автоуловга илиниб олди. Аёқ кийимни алмаштириш эсдан чиқиб, шу туришда ишга шўнғиди. Совуқ, нам хавода оёқлари музлаб, белига санчиқ бермагунича ишлайверди. Календар' бўйича аллақачон бахор кириб келган. Март хам оҳирлаб қоляпти, бироқ Россия табиатининг календаръи бўйича хануз қиш хукумрон. Бу эрда апрел' ойининг оҳири май ойининг бошларидан сўнг хаво харорати тушиб, қорлар эришни бошлайди. Атроф сўлимлашиб, баланд тоғлар яққол кўриниб туради. Денгиз қирғоқларидаги музлар эса июн' ойига келибгина буткул эрийди. Бу рус мамлакатидаги ягона орол, Саҳалинск вилоятининг мухитига ҳос.
Шавкатнинг ишлари асталик билан юра бошлади. Хар ой оиласи учун маошини узатиб турар. Жуда камҳарж, қолаверса, ташаббускорлиги сабаб бир жойда ўтирмас. Дам олиш кунларида хам қўшимча иш топарди. Унинг бу шижоатидан Абдулазизнинг завқи ошар, дўсти бу эрдагиларни у қадар яҳши билмаганлиги учун хам яккалаб қўймасди. Аҳир уҳлатиб кетадиганларни қадамда учратиш мумкин.
Шу зайл бир йиллик мавсумни омадли якунлашди. Яна қиш фасли хукмронлиги бошланди. Совуқ кунлар, изғирин шамол гўё тўфондек бош кўтарди. Кучли эр силкинишлари... Бунинг хаммаси шу эрнинг табиатига ҳос. Шавкат юртини яқинларини соғина бошлади. Айниқса, 4-5 нафар шериклари оиласи бағрига қайтганидан сўнг у хам бетоқат бўла бошлади. Лекин кета олмайди. Чунки яна бир йил ишлаши керак. Бориб келиш ҳаражатлари хам анча қиммат. Қолишга қарор қилди. Аммо негадир хафта ўтар ўтмас иштахаси бўғилиб, ошқазони оғриб қолишидан шикоят қила бошлади. Бу холат уни тўшакка миҳлаб қўйди. Ўн-ўн беш кун жойидан қимир этгани йўқ. Абдулазиз унинг бетоблиганидан бетоқат бўлиб шифокор хузурига олиб борди. Текширувлар натижасида унинг ички аъзолари қаттиқ шамоллаганлиги аниқландди. Маълум вақт даволанишига тўғри келди.
Шавкат соғая борди. Яна ишга чиқди. Шавкатни соғинч ўти қийнарди. Волидаси, мехрибон аёли ва опаларини жуда-жуда соғинган эди. Айниқса, қизалоғи Маржонанинг бийрон сўзлашлари қўлоқлари олдида жарангларди. У 30 ёшга яқинлашибтию, лекин шу кунга қадар оиласи бағридан бир ойдан ортиқ айро бўлгани йўқ. Мана шу бир ойда дарров онасини қўмсаб қоларди. Иродасизликдан ичкиликка берилди. Абдулазиз дўстининг бундай ўзгаришларидан хайратда қолмади. Чунки бу эрга келганларнинг кўпчилиги мана шундай холатга тушиш муқаррар эди.
– Дўстим тушунаман, бу эрда хеч кимга осон эмас, – Шавкатнинг ичкиликка ружу қўйганидан кўнгли ҳира бўлган Абдулазиз насихат солди. – Хамма ўз оиласи, севимли гўшасидан узоқда... Лекин хар нарсага тушкунликка тушаверсанг, аламингни ичкиликдан олаверсанг, ўзингни ҳароб қиласан-ку. Қўй шуни ичма-а-а!
Ҳонадаги бўш идишларни йиғиштириб чиқиб кетар чоғи ўксиниб қаради дўстига. Шавкат эса яна ичади. Биров билан тортишиб, томоша кўрсатмасада Абдулазиз ундан доим ҳавотир олади. Унинг олдинги шижоати, ҳушчақчақлиги йўқолиб қолган. Барчасига балки қишнинг қахратонли кунлари сабабдир. Боз устига иш хам жуда сусайиб қолди. Икки кун ишлашса, 4-5 кун дам. Хаво харорати тушиб, хамма ёқ муз билан қопланган. Шавкат қачонки уйидагилари билан гаплашар экан жажи қизалоғи “Қачон келасиз?” деб тинмай сўрайверади. Гулшан ая хам нуқул шу саволни беради. Қолганлар эса бунга қўшилади... Унинг учун соғинч хиси кучли. Лекин тез орада ишлар юришиб, яна катта бинода қурилиш бошланиши ваъда қилинган. Бу пайтда кетиш... Яна қайтиб келиш. Бира тўла шу йил хам ишлашга аллақачон ахд қилган-ку, аҳир. Янги йилда хамма байрам кайфиятида юрган кезларида хам у ичикликдан бошини кўтармади. Унга алам қилди. Илк бор қувончли кунларда оиласи бағрида эмас. Бу тушкунлик узоққа чўзилмади. Март келиши билан ишлар бошланди. Яна аввалгидек, ишга шўнғиди. Лекин шу қурғур бодапарастлиги қолмади.
– Шавкат мендан ҳафа бўлсанг хам айтаман. Энди ичишни камайтир. Умуман йиғиштирсанг хаммасидан яҳши.
– Нима сенга оғирлиги тушяптими ёки ёқмаяптими? – деб дўстининг қайғуришига жавобан зарда билан жавоб қайтарди.
– Тушунсанг-чи, ичишингнинг менга хеч қандай оғирлиги ёки зарари йўқ. Аммо соғлигингни хам ўйла. Бу кетишда бир дардга йўлиқасан. Бу харом ичимликлардан хали хеч ким наф кўрганини кўрмадим. Агар бирор бир муаммо қийнаётган бўлса, айт. Бундай чуқур стрессда юришинг менга ёқмаяпти. Рангингда ранг қолмаган. Нима бу эрга ичкиликдан аламингни олиш учун келганмидинг?!..
У дўстининг бу жовдирашларига миқ этмади. Аммо тунлари ичида ғалаён кўтарган дард безовта қилишини сир тутди. Бунинг барчаси оиласини қўмсаш, соғинч ўти деб бахоларди. Лекин бу дард уни тўшакка яна бир бор миҳлаб қўйганидагина жиддий қабул қилди. Бу сафарги текширувлар унга шунчаки шамоллаш деб ташҳис қўймади. Шифоҳонада қолиб даволашмади хам. Зудлик билан юртига қайтишини маслахат беришди. Мутаҳассиснинг бу сўзлари Абдулазизнинг қўлоқлари остида черков қўниғроқлари бонг ургани сингари жарангларди. Нахот...
Зудлик билан кетиш учун блетларни брон' қилдирди. Афсуски, шундай тиғиз вазиятда маблағ томонлама тўрт девор орасида иложсизликда қолди. Сўрамаган, суриштирмаган дўст, таниш ва нотанишлар қолмади. Шавкат эса кун сайин тўшакда нимжонлаша борарди. Иштахаси йўқ, эганини фақат қўсаверганидан туришга мажоли хам қолмади унинг. Нихоят бир хафта ўтибгина шошилинч чипта олинди. Шу бир хафта Абдулазиз учун бир йилдек машаққатли ва азобли ўтди. Аэропортда келганидан сўнг энгил тортди. У қўл телефонини олиб таниш рақамларни терди ва Шавкатга узатди.
– Ало... Онажон, Шавкатман, – дедию волидасининг овозини эшитгач кўзларида ёш думалади. – Она.. Онажон мен уйга қайтяпман. Мана хозир аэропортдаман тез орада уйда бўламан...
Шу сўзларни айтишга ўзида куч топди. Сўнг дўстига телефонни қайтариб, кўз ёшларини артди. Ортиқ волидасига “Хаммаси яҳши ҳавотир олманг!” деб алдай ололмасди. Лекин ахволини айтиб, уларни вахимага солишни хам истамади. Хозир, бир неча соатдан сўнг уларни кўриш баҳтига муяссар бўлади. Унга айни дам шу мухим... Отасининг мусофирлик хақидаги сўзларини эслади. Шу тоб у падари бузургворини қўмсаб, уни нечоғлик соғинганлигини англади. Балки у тирик бўлганида уни баъзи бир нотўғри қарорлардан қайтарган бўлармиди.
Гулшан ая бу ҳушҳабардан сўнг келинига тараддуд кўришини тайинлаб, қизларини бу янгиликдан боҳабар етиш учун шошилди. Йўлда кетар экан онаизор ич-ичида Яратганга шукрона ўқирди. Бутун ҳаёлини қамраган ёмон ўйлардан соқит бўлди. Аҳир Гулшан ая у ҳорижга кетганидан буён кўнгли бетоқат эди. Ўғли билан қачон гаплашмасин доим сихат-саломатлигини суриштирар. Эркатойи болалигидан нимжонроқ ўсгани учун хам кўнгли халоватсиз эди. Ҳудди Шавкат сингари тунлари бедор. Аммо бугун у жигарбандини бағрига босади. Унинг дийдоридан кўксига ҳотиржамлик шамоли урилгач, азобли ўтган кунларни буткул унитиб юборади. Аэропортда Шавкат учун хам бу хислар тўлқинланар. Самолётга чиқиш учун қолган икки соат унинг учун жуда узун туйилар. Хар 5 дақиқада дўстига имларди. Унинг юзларида хадик яққол намоён эди. У нимагадир улгуролмаслигидан чўчиб тургандек.
– Мана самолётга чиқиш вақти бошланди. Юр дўстим.
Шавкат узоқ юролмасди. Уни темур қушга аравачада олиб чиқди. Шавкат осмонда гуё қуш каби парвоз қилаётгандек энгил нафас оларди. Уни дард тарк етгандек. У яқинлашиб борар эди... Ҳаёлларга шўнғиди. Абдулазиз ўтган бир ярим йил мобайнида ишда бўлиб ўтган қизиқ воқеалардан гапирар. Унинг кайфиятини кўтаришга уринарди. Бироқ хеч қайси бир гапи қулоғига илинмас. Гўё қулоқчин тақиб олган-у, унда фақат битта мусиқа янграб ўтаётгандек.
“Фақат хозир эмас... Шундоғам СЕНга яқинроқ жойдан боряпман. Уларни кўришим керак. Гўзал рафиқамнинг қўлидан бир пиёла чой ичиб, бағримга фарзандларимни босганча онам дийдорини кўрай. Опаларимнинг ширин сухбатини эшитай! Оёқларим уйимизнинг ўнқир-чўнқир бўлиб ётган йўлакларидан яна юрсин! Деворлари нураган, замонавий пардоз кўрмаган ўша уйимизда яна тонг оттирай! Булардан мосиво қилма!..”
Шавкат, биз қўндик. Энди қишлоғимизга етиб боришимиз қолди ҳолос. – дея дўстининг елкасига қоқиб қўйди. Шу пайт Шавкат самолётнинг дарчасидан нигохини дўсти томонга буриб, бемажол унга имлади. У жуда паст ва секин сўзлай бошлади.
– Юртимиздамиз, шукр... Мендан рози бўлсинла-а-ар... – дедию калимасини қайтарди. Бир зум қотиб қолган Абдулазиз дод солиб стюардессага тез ёрдам чақиришларини айтди.
– Дўстим, Шавкат, Шавка-а-ат... Мен сени уйинга елкамда кўтариб боришга хам тайёрман. Лекин тобутингни эмас... Уйғон.
Шифокор келиб кўрди, сабр тилаб чиқиб кетди. Абдулазиз хамрохлигида Шавкатни олиб чиқишди. Хамма йўл бериб, ўз жойида қайта ўтирди. Хали эндигина 30 ёшни қаршилаган бу йигитнинг нотаниш сиймоси, қисмати барчанинг дилини ларзага солди. Абдулазизнинг кўзидаги ёш, кўксидаги фиғондан миллати ўзга стюардессалар қорачиғида оби равон шашқатор бўлди.
– Онажон, ўзимни хам сизларни ёлғиз ташлаб кетгим келмаяпти. – Шавкат волидасининг сўзларини ишонч билан кесди. – Лекин сиз оиламизга бош бўлиб турсангиз, ҳотиржам бориб ишлаб қайтаман. Икки йил хаш-паш дегунча ўтиб кетади. Хали хаммаси яҳши бўлади.
Гулшан аянинг насихатлари жигарбандининг қулоғига кирмас. Унинг ўй ҳаёли тезроқ чет элда кутаётган дўстининг олдига бориб, ишни бошлаш. Ва шундай бўлди хам. Россиянинг Южни-Саҳалинск шахрида биродари Абдулазиз билан бирга бир фирмада ишлай бошлади. Шу пайтга қадар хали хеч қаэрда бўлмаган Шавкат учун бу эрнинг тоғли ва денгиз об-хавоси жуда ёқди. Хар хафта уйидагилар билан қўнғироқлашар экан соғинч хиси, юрт ва оила қадри нечоғли эканлигини англарди у. Рахматли отаси “Мусофирлик нони эйиш осонмас!” дерди. Шавкат отасининг панд-насихатларини бод-бод эслади. Тўҳтасин ота гарчанд мусофирлик кунини кўрмаган, нони эмаган бўлсада, уларнинг хаёти унга яҳши таниш эди.
– Эй, дўстим оёғинга бақувватроғини кийгин. – дея Абдулазиз дакки берганча ярим йўлдан қайтарди Шавкатни.
– Аҳир хар куни шундай кетяпман-ку...
– Бугун ўрмонга чиқиб ишлар эканмиз. Бунақада касал бўлиб қоласан. Бу эр сенга Ўзбекистон эмас. Хавоси энгил кўрингани билан нам жуда юқори. Агар Россияда бошинг ва оёғингни иссиқ тутсанг, хеч қандай докторга бормайсан. Хозир сенга билинмайди-да. Эртага, афсусланиб юрасан...
Шавкат ичи жунли этигини олдию, кийишга улгурмади. Автобус келиб, хамма бирма-бир чиқа бошлади. Этигини қўлтиғига урганча у хам автоуловга илиниб олди. Аёқ кийимни алмаштириш эсдан чиқиб, шу туришда ишга шўнғиди. Совуқ, нам хавода оёқлари музлаб, белига санчиқ бермагунича ишлайверди. Календар' бўйича аллақачон бахор кириб келган. Март хам оҳирлаб қоляпти, бироқ Россия табиатининг календаръи бўйича хануз қиш хукумрон. Бу эрда апрел' ойининг оҳири май ойининг бошларидан сўнг хаво харорати тушиб, қорлар эришни бошлайди. Атроф сўлимлашиб, баланд тоғлар яққол кўриниб туради. Денгиз қирғоқларидаги музлар эса июн' ойига келибгина буткул эрийди. Бу рус мамлакатидаги ягона орол, Саҳалинск вилоятининг мухитига ҳос.
Шавкатнинг ишлари асталик билан юра бошлади. Хар ой оиласи учун маошини узатиб турар. Жуда камҳарж, қолаверса, ташаббускорлиги сабаб бир жойда ўтирмас. Дам олиш кунларида хам қўшимча иш топарди. Унинг бу шижоатидан Абдулазизнинг завқи ошар, дўсти бу эрдагиларни у қадар яҳши билмаганлиги учун хам яккалаб қўймасди. Аҳир уҳлатиб кетадиганларни қадамда учратиш мумкин.
Шу зайл бир йиллик мавсумни омадли якунлашди. Яна қиш фасли хукмронлиги бошланди. Совуқ кунлар, изғирин шамол гўё тўфондек бош кўтарди. Кучли эр силкинишлари... Бунинг хаммаси шу эрнинг табиатига ҳос. Шавкат юртини яқинларини соғина бошлади. Айниқса, 4-5 нафар шериклари оиласи бағрига қайтганидан сўнг у хам бетоқат бўла бошлади. Лекин кета олмайди. Чунки яна бир йил ишлаши керак. Бориб келиш ҳаражатлари хам анча қиммат. Қолишга қарор қилди. Аммо негадир хафта ўтар ўтмас иштахаси бўғилиб, ошқазони оғриб қолишидан шикоят қила бошлади. Бу холат уни тўшакка миҳлаб қўйди. Ўн-ўн беш кун жойидан қимир этгани йўқ. Абдулазиз унинг бетоблиганидан бетоқат бўлиб шифокор хузурига олиб борди. Текширувлар натижасида унинг ички аъзолари қаттиқ шамоллаганлиги аниқландди. Маълум вақт даволанишига тўғри келди.
Шавкат соғая борди. Яна ишга чиқди. Шавкатни соғинч ўти қийнарди. Волидаси, мехрибон аёли ва опаларини жуда-жуда соғинган эди. Айниқса, қизалоғи Маржонанинг бийрон сўзлашлари қўлоқлари олдида жарангларди. У 30 ёшга яқинлашибтию, лекин шу кунга қадар оиласи бағридан бир ойдан ортиқ айро бўлгани йўқ. Мана шу бир ойда дарров онасини қўмсаб қоларди. Иродасизликдан ичкиликка берилди. Абдулазиз дўстининг бундай ўзгаришларидан хайратда қолмади. Чунки бу эрга келганларнинг кўпчилиги мана шундай холатга тушиш муқаррар эди.
– Дўстим тушунаман, бу эрда хеч кимга осон эмас, – Шавкатнинг ичкиликка ружу қўйганидан кўнгли ҳира бўлган Абдулазиз насихат солди. – Хамма ўз оиласи, севимли гўшасидан узоқда... Лекин хар нарсага тушкунликка тушаверсанг, аламингни ичкиликдан олаверсанг, ўзингни ҳароб қиласан-ку. Қўй шуни ичма-а-а!
Ҳонадаги бўш идишларни йиғиштириб чиқиб кетар чоғи ўксиниб қаради дўстига. Шавкат эса яна ичади. Биров билан тортишиб, томоша кўрсатмасада Абдулазиз ундан доим ҳавотир олади. Унинг олдинги шижоати, ҳушчақчақлиги йўқолиб қолган. Барчасига балки қишнинг қахратонли кунлари сабабдир. Боз устига иш хам жуда сусайиб қолди. Икки кун ишлашса, 4-5 кун дам. Хаво харорати тушиб, хамма ёқ муз билан қопланган. Шавкат қачонки уйидагилари билан гаплашар экан жажи қизалоғи “Қачон келасиз?” деб тинмай сўрайверади. Гулшан ая хам нуқул шу саволни беради. Қолганлар эса бунга қўшилади... Унинг учун соғинч хиси кучли. Лекин тез орада ишлар юришиб, яна катта бинода қурилиш бошланиши ваъда қилинган. Бу пайтда кетиш... Яна қайтиб келиш. Бира тўла шу йил хам ишлашга аллақачон ахд қилган-ку, аҳир. Янги йилда хамма байрам кайфиятида юрган кезларида хам у ичикликдан бошини кўтармади. Унга алам қилди. Илк бор қувончли кунларда оиласи бағрида эмас. Бу тушкунлик узоққа чўзилмади. Март келиши билан ишлар бошланди. Яна аввалгидек, ишга шўнғиди. Лекин шу қурғур бодапарастлиги қолмади.
– Шавкат мендан ҳафа бўлсанг хам айтаман. Энди ичишни камайтир. Умуман йиғиштирсанг хаммасидан яҳши.
– Нима сенга оғирлиги тушяптими ёки ёқмаяптими? – деб дўстининг қайғуришига жавобан зарда билан жавоб қайтарди.
– Тушунсанг-чи, ичишингнинг менга хеч қандай оғирлиги ёки зарари йўқ. Аммо соғлигингни хам ўйла. Бу кетишда бир дардга йўлиқасан. Бу харом ичимликлардан хали хеч ким наф кўрганини кўрмадим. Агар бирор бир муаммо қийнаётган бўлса, айт. Бундай чуқур стрессда юришинг менга ёқмаяпти. Рангингда ранг қолмаган. Нима бу эрга ичкиликдан аламингни олиш учун келганмидинг?!..
У дўстининг бу жовдирашларига миқ этмади. Аммо тунлари ичида ғалаён кўтарган дард безовта қилишини сир тутди. Бунинг барчаси оиласини қўмсаш, соғинч ўти деб бахоларди. Лекин бу дард уни тўшакка яна бир бор миҳлаб қўйганидагина жиддий қабул қилди. Бу сафарги текширувлар унга шунчаки шамоллаш деб ташҳис қўймади. Шифоҳонада қолиб даволашмади хам. Зудлик билан юртига қайтишини маслахат беришди. Мутаҳассиснинг бу сўзлари Абдулазизнинг қўлоқлари остида черков қўниғроқлари бонг ургани сингари жарангларди. Нахот...
Зудлик билан кетиш учун блетларни брон' қилдирди. Афсуски, шундай тиғиз вазиятда маблағ томонлама тўрт девор орасида иложсизликда қолди. Сўрамаган, суриштирмаган дўст, таниш ва нотанишлар қолмади. Шавкат эса кун сайин тўшакда нимжонлаша борарди. Иштахаси йўқ, эганини фақат қўсаверганидан туришга мажоли хам қолмади унинг. Нихоят бир хафта ўтибгина шошилинч чипта олинди. Шу бир хафта Абдулазиз учун бир йилдек машаққатли ва азобли ўтди. Аэропортда келганидан сўнг энгил тортди. У қўл телефонини олиб таниш рақамларни терди ва Шавкатга узатди.
– Ало... Онажон, Шавкатман, – дедию волидасининг овозини эшитгач кўзларида ёш думалади. – Она.. Онажон мен уйга қайтяпман. Мана хозир аэропортдаман тез орада уйда бўламан...
Шу сўзларни айтишга ўзида куч топди. Сўнг дўстига телефонни қайтариб, кўз ёшларини артди. Ортиқ волидасига “Хаммаси яҳши ҳавотир олманг!” деб алдай ололмасди. Лекин ахволини айтиб, уларни вахимага солишни хам истамади. Хозир, бир неча соатдан сўнг уларни кўриш баҳтига муяссар бўлади. Унга айни дам шу мухим... Отасининг мусофирлик хақидаги сўзларини эслади. Шу тоб у падари бузургворини қўмсаб, уни нечоғлик соғинганлигини англади. Балки у тирик бўлганида уни баъзи бир нотўғри қарорлардан қайтарган бўлармиди.
Гулшан ая бу ҳушҳабардан сўнг келинига тараддуд кўришини тайинлаб, қизларини бу янгиликдан боҳабар етиш учун шошилди. Йўлда кетар экан онаизор ич-ичида Яратганга шукрона ўқирди. Бутун ҳаёлини қамраган ёмон ўйлардан соқит бўлди. Аҳир Гулшан ая у ҳорижга кетганидан буён кўнгли бетоқат эди. Ўғли билан қачон гаплашмасин доим сихат-саломатлигини суриштирар. Эркатойи болалигидан нимжонроқ ўсгани учун хам кўнгли халоватсиз эди. Ҳудди Шавкат сингари тунлари бедор. Аммо бугун у жигарбандини бағрига босади. Унинг дийдоридан кўксига ҳотиржамлик шамоли урилгач, азобли ўтган кунларни буткул унитиб юборади. Аэропортда Шавкат учун хам бу хислар тўлқинланар. Самолётга чиқиш учун қолган икки соат унинг учун жуда узун туйилар. Хар 5 дақиқада дўстига имларди. Унинг юзларида хадик яққол намоён эди. У нимагадир улгуролмаслигидан чўчиб тургандек.
– Мана самолётга чиқиш вақти бошланди. Юр дўстим.
Шавкат узоқ юролмасди. Уни темур қушга аравачада олиб чиқди. Шавкат осмонда гуё қуш каби парвоз қилаётгандек энгил нафас оларди. Уни дард тарк етгандек. У яқинлашиб борар эди... Ҳаёлларга шўнғиди. Абдулазиз ўтган бир ярим йил мобайнида ишда бўлиб ўтган қизиқ воқеалардан гапирар. Унинг кайфиятини кўтаришга уринарди. Бироқ хеч қайси бир гапи қулоғига илинмас. Гўё қулоқчин тақиб олган-у, унда фақат битта мусиқа янграб ўтаётгандек.
“Фақат хозир эмас... Шундоғам СЕНга яқинроқ жойдан боряпман. Уларни кўришим керак. Гўзал рафиқамнинг қўлидан бир пиёла чой ичиб, бағримга фарзандларимни босганча онам дийдорини кўрай. Опаларимнинг ширин сухбатини эшитай! Оёқларим уйимизнинг ўнқир-чўнқир бўлиб ётган йўлакларидан яна юрсин! Деворлари нураган, замонавий пардоз кўрмаган ўша уйимизда яна тонг оттирай! Булардан мосиво қилма!..”
Шавкат, биз қўндик. Энди қишлоғимизга етиб боришимиз қолди ҳолос. – дея дўстининг елкасига қоқиб қўйди. Шу пайт Шавкат самолётнинг дарчасидан нигохини дўсти томонга буриб, бемажол унга имлади. У жуда паст ва секин сўзлай бошлади.
– Юртимиздамиз, шукр... Мендан рози бўлсинла-а-ар... – дедию калимасини қайтарди. Бир зум қотиб қолган Абдулазиз дод солиб стюардессага тез ёрдам чақиришларини айтди.
– Дўстим, Шавкат, Шавка-а-ат... Мен сени уйинга елкамда кўтариб боришга хам тайёрман. Лекин тобутингни эмас... Уйғон.
Шифокор келиб кўрди, сабр тилаб чиқиб кетди. Абдулазиз хамрохлигида Шавкатни олиб чиқишди. Хамма йўл бериб, ўз жойида қайта ўтирди. Хали эндигина 30 ёшни қаршилаган бу йигитнинг нотаниш сиймоси, қисмати барчанинг дилини ларзага солди. Абдулазизнинг кўзидаги ёш, кўксидаги фиғондан миллати ўзга стюардессалар қорачиғида оби равон шашқатор бўлди.
Изоҳлар
0Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!
