Футбол ўйинининг туғилган кун санаси ва қоидалари тарихи ҳақида

Футбол ўйинининг туғилган кун санаси ва қоидалари тарихи ҳақида
Футбол ўйинининг туғилган кун санаси ва қоидалари тарихи ҳақида


Маълум бўлишича, дунёдаги энг машҳур ўйин – футбол ўзининг туғилган кунига эга. У 26 октябрда нишонланади. Сана, албатта, шартли, ҳеч ким аниқ айтолмайди. Хўш, рақиб дарвозасига зарба беришга уриниб, юмалоқ коптокни тепиб, мусобақани ташкил қилиш ғояси ким томонидан биринчи бўлиб пайдо бўлган?

Замонавий футболга жуда ўхшаш ўйинлар дунёнинг турли мамлакатларида бўлган. Аммо замонавий футболни инглизлар дунёга совға қилганлар. Ва бу 1863 йил 26 октябрда содир бўлди. Инглизлар ушбу ўйиннинг асосчилари деб ҳисобланишади. Гап шундаки, 1863 йилгача футбол ўйинлари учун ягона қоидалар мавжуд эмас эди. Кўпинча, ҳатто битта шаҳарнжамоалари ҳам ўзаро ўйин ўтказолмайдилар, чунки улар ўйин қоидаларига нисбатан ҳар хил қарашларга эга эдилар.
Ушбу келишмовчиликларга барҳам бериш мақсадида 1863 йил 26 октябрда Лондоннинг “озод масонлари” тавернасида 11 клуб вакиллари тўпланиб, футболнинг ягона қоидаларини ишлаб чиқиб уюшма тузишди. Унга киритилган клублар ушбу қоидаларга қатъий риоя қилишлари керак. Қизғин баҳсларга қарамай, футбол ассоциацияси тузилди. Ўйин қоидаларини ишлаб чиқиш анча қийин бўлиб чиқди. Кейинги учрашув 1 декабрга белгиланган эди. Ўша куни янги ассоциация аъзолари қизғин баҳслашишди. Масалан, Лайтонстоне клуби вакили бўлган жаноб Элкок, футбол қоидалари чалиш, рақибни уриш ва қўл билан ўйнашни тақиқлаши кераклигини қатъий таъкидлади. Бундай "имтиёзлар" фақат дарвозабон учун сақланиб қолди.
Уюшмада хазиначи этиб сайланган Кемпбелл умуман бошқача фикрда эди. Унинг таъкидлашича, зарбаларни ўйиндан олиб ташлашнинг иложи йўқ, айнан шу нарса ўйинга жасорат беради. Дарҳақиқат, ўша пайтда фақат эркаклар футбол ўйнаган ва ҳақиқий эркак оғриққа чидай олиши керак. Оёқдан чалиш ва бошқа қўполликларни футбол қоидаларидан олиб ташлаш қарори овоз бериш йўли билан қабул қилинди. Майдончиларга тўпни қўллари билан ушлаш тақиқланган. Бундан ҳафсаласи пир бўлган Кемпбелл овоз бериш натижаларига рози бўлганини, аммо унинг клуби бундай шароитда уюшма аъзоси бўлиб қола олмаслигини айтди. Қизиғи шундаки, “Блекхит” ҳақиқатан ҳам ассоциацияни тарк этди ва регби жамоалари сафига қўшилди.
Музокара ва тортишувлардан сўнг футбол ўйинининг асосий 13 қоидаси ўрнатилди. 1 декабрда улар қабул қилинди ва нашрга газеталарга юборилди. 7 декабрдан бошлаб барча ФА клублари ўз ўйинларида уларга риоя қилишлари шарт эди. Кейинчалик, улар универсал эътирофга сазовор бўлишди. Қоидаларда футбол майдонининг катталиги, тўпни дарвозага урилган деб ҳисоблаш шартлари, тўпни чегарадан ичкарига киритиш қоидалари ва ўйиннинг бошқа тафсилотлари назарда тутилган эди. Қизиғи шундаки, ҳар бир урилган голдан кейин жамоалар дарвозаларини ўзгартиришлари керак эди.
Бир неча йил ўтди ва футбол сайёрамиз бўйлаб ғалаба қозонадиган юришни бошлади. Инглизлар, қайси давлатда бўлмасин, албатта ўзаро футбол жангларини уюштиришади. Уларга қараб, маҳаллий ихлосмандлар ҳам ўйинга қўшилишди. ХИХ асрнинг саксонинчи йилларида Аргентина божхоналарида қизиқ воқеа юз берди. Аргентинага Буюк Британиядан ғалати юк - футбол тўплари ва формалар тўплами келди. Жанубий Америкада яшаган инглизлар томонидан буюртма қилинган. Божхона ходимлари юкни узоқ вақт давомида кўриб чиқиб ўтказиб юборишга қарор қилдилар.

Ўрик мевасининг фойдали ҳусусиятлари

Таркибида қанд миқдори кўп бўлса-да, ўрик кам калорияли мева саналади. Озиш истагида бўлганларга ҳам ўрик истеъмол қилиш тавсия этилади. Кўпчилликка маълумки, юрак қон томир касалликлари билан оғриганларга ўрик тавсия этилади. Ушбу мева таркибидаги микроелементлар юрак фаолиятига ижобий таъсир кўрсатади....

МcДоналдъснинг илк ресторан тармоғи

Бугунги кунда МcДоналдъс ҳақида эшитмаган одам бўлмаса керак. Ҳўш унинг илк тармоғи қайси эканлиги ҳам барчага ойдинмикан? Қуйидаги мақоламизда айнан шу ҳақида маълумотлар келтириб ўтамиз. Марҳамат, улар билан танишинг!...

Пхенян шаҳри – тақиқлар пойтахти

Пхенян шаҳри - Шимолий Кореянинг пойтахти бўлиб, ушбу ҳудуд аҳолисининг ҳаёти турли тақиқлар билан қуршалган. Ҳукумат давлатни ҳамда аҳоли вакилларини ташқи таъсирлардан ҳимоя қилишга уриниб келади. Айнан шу сабабли ҳам улар томонидан жорий қилинган қоидалар ўта кулгули ва ғалати туюлади......

Инсон хотираси ҳақида кўпчилик билган ва билмаган маълумотлар

Хотира одам ҳаётида муҳим вазифани ўтайди. Усиз инсон ўзлигини йўқотади. Бугунги мақоламиз орқали инсон хотираси ҳақида бир қанча қизиқарли маълумотларни эътиборингизга ҳавола қиламиз!......

Жонни Депп ҳақидаги 14 та қизиқарли маълумотлар

Тирик жон бор эканки, турли туман одат ва феъл атворга эгадир. Уларнинг ичида ғаройиб одатлар ҳам талайгина. Бугунги мақоламизда машҳур Голливуд актёри Жонни Деппнинг ўзи ҳақида айтиб ўтган қизиқарли одатлари ҳусусидаги маълумотлар тўғрисида гаплашамиз!......

Бой бўлишнинг 20 та олтин қоидаси

Ҳаётимиз давомида омадли инсонларни кўп учратамиз ва уларнинг муваффақиятига ҳавас билан қараймиз. Бундай пайтларда ҳаёлингизга “Қани эди, мен ҳам шу инсонга ўхшасам” деган фикр келиши шубҳасиз. Аммо бу каби муваффақиятга эришиш учун нималар қилиш керак эканлигини биламизми? Бугун сизга ҳаётда юксак чўққиларни забт этган ва барчага таниқли...

Билл Гейтснинг болалиги тоғрисида қизиқарли 8 факт

1975 йилда Билл Гейтс Миcрософтга асос солиб, бу бутун дунёга катта таъсир кўрсатди. Гейтс сайёрадаги энг бой ва энг обрўли одамлардан бири бўлиб, хайрия ишларига эҳсон қилиш бўйича рекорд ўрнатмоқда. Биз сизни афсонавий шахснинг болалиги ҳақидаги қизиқарли маълумотлар билан танишиб чиқишга таклиф қиламиз....

Катта тезликда югура оладиган энг чопағон ҳайвонлар ТОП 5 талиги

Ушбу мақоламизда бешта энг чопағон ҳайвонлар ҳақида гапириб ўтамиз. Қани кўрайликчи, энг тези ким экан?......

Кондиционердан фойдаланганда нималарга аҳамият бериш керак?

Ёзнинг жазирама кунлари бошланиши билан ҳавони мўтадиллаштириб, танага ҳузур бағишловчи кондиционернинг жуда кўпчиликка манзур бўлишига шак-шубха йўқ. Лекин ундан тўғри фойдаланишни билмайдиган кишилар соғлиқларидан шикоят қилишлари ҳам ҳеч гап эмас. Кондиционердан фойдаланиш борасида қуйидаги йўл-йўриқларимиз сизга асқотади деган умиддамиз....

Алберт Эйнштейн ҳақида қизиқарли маълумотлар

Энг таниқли физик Алберт Эйнштейн оддий одам бўлмаган. Олимнинг асосий иштиёқи нимада эди, шахсий ҳаётида қандай воқеалар юз берди, нега у президент бўлмади, олимнинг кўзлари ва мияси ҳозир қаерда? Шу каби саволларнинг жавоби қуйидаги мақоламизда келтирилган. Марҳамат, улар билан танишинг!...

Фикр қўшиш