Футбол ўйинининг туғилган кун санаси ва қоидалари тарихи ҳақида

Футбол ўйинининг туғилган кун санаси ва қоидалари тарихи ҳақида
Футбол ўйинининг туғилган кун санаси ва қоидалари тарихи ҳақида


Маълум бўлишича, дунёдаги энг машҳур ўйин – футбол ўзининг туғилган кунига эга. У 26 октябрда нишонланади. Сана, албатта, шартли, ҳеч ким аниқ айтолмайди. Хўш, рақиб дарвозасига зарба беришга уриниб, юмалоқ коптокни тепиб, мусобақани ташкил қилиш ғояси ким томонидан биринчи бўлиб пайдо бўлган?

Замонавий футболга жуда ўхшаш ўйинлар дунёнинг турли мамлакатларида бўлган. Аммо замонавий футболни инглизлар дунёга совға қилганлар. Ва бу 1863 йил 26 октябрда содир бўлди. Инглизлар ушбу ўйиннинг асосчилари деб ҳисобланишади. Гап шундаки, 1863 йилгача футбол ўйинлари учун ягона қоидалар мавжуд эмас эди. Кўпинча, ҳатто битта шаҳарнжамоалари ҳам ўзаро ўйин ўтказолмайдилар, чунки улар ўйин қоидаларига нисбатан ҳар хил қарашларга эга эдилар.

Ушбу келишмовчиликларга барҳам бериш мақсадида 1863 йил 26 октябрда Лондоннинг “озод масонлари” тавернасида 11 клуб вакиллари тўпланиб, футболнинг ягона қоидаларини ишлаб чиқиб уюшма тузишди. Унга киритилган клублар ушбу қоидаларга қатъий риоя қилишлари керак. Қизғин баҳсларга қарамай, футбол ассоциацияси тузилди. Ўйин қоидаларини ишлаб чиқиш анча қийин бўлиб чиқди. Кейинги учрашув 1 декабрга белгиланган эди. Ўша куни янги ассоциация аъзолари қизғин баҳслашишди. Масалан, Лайтонстоне клуби вакили бўлган жаноб Элкок, футбол қоидалари чалиш, рақибни уриш ва қўл билан ўйнашни тақиқлаши кераклигини қатъий таъкидлади. Бундай "имтиёзлар" фақат дарвозабон учун сақланиб қолди.
Уюшмада хазиначи этиб сайланган Кемпбелл умуман бошқача фикрда эди. Унинг таъкидлашича, зарбаларни ўйиндан олиб ташлашнинг иложи йўқ, айнан шу нарса ўйинга жасорат беради. Дарҳақиқат, ўша пайтда фақат эркаклар футбол ўйнаган ва ҳақиқий эркак оғриққа чидай олиши керак. Оёқдан чалиш ва бошқа қўполликларни футбол қоидаларидан олиб ташлаш қарори овоз бериш йўли билан қабул қилинди. Майдончиларга тўпни қўллари билан ушлаш тақиқланган. Бундан ҳафсаласи пир бўлган Кемпбелл овоз бериш натижаларига рози бўлганини, аммо унинг клуби бундай шароитда уюшма аъзоси бўлиб қола олмаслигини айтди. Қизиғи шундаки, “Блекхит” ҳақиқатан ҳам ассоциацияни тарк этди ва регби жамоалари сафига қўшилди.
Музокара ва тортишувлардан сўнг футбол ўйинининг асосий 13 қоидаси ўрнатилди. 1 декабрда улар қабул қилинди ва нашрга газеталарга юборилди. 7 декабрдан бошлаб барча ФА клублари ўз ўйинларида уларга риоя қилишлари шарт эди. Кейинчалик, улар универсал эътирофга сазовор бўлишди. Қоидаларда футбол майдонининг катталиги, тўпни дарвозага урилган деб ҳисоблаш шартлари, тўпни чегарадан ичкарига киритиш қоидалари ва ўйиннинг бошқа тафсилотлари назарда тутилган эди. Қизиғи шундаки, ҳар бир урилган голдан кейин жамоалар дарвозаларини ўзгартиришлари керак эди.
Бир неча йил ўтди ва футбол сайёрамиз бўйлаб ғалаба қозонадиган юришни бошлади. Инглизлар, қайси давлатда бўлмасин, албатта ўзаро футбол жангларини уюштиришади. Уларга қараб, маҳаллий ихлосмандлар ҳам ўйинга қўшилишди. ХИХ асрнинг саксонинчи йилларида Аргентина божхоналарида қизиқ воқеа юз берди. Аргентинага Буюк Британиядан ғалати юк - футбол тўплари ва формалар тўплами келди. Жанубий Америкада яшаган инглизлар томонидан буюртма қилинган. Божхона ходимлари юкни узоқ вақт давомида кўриб чиқиб ўтказиб юборишга қарор қилдилар.

Оддий тузнинг ноодатий қўлланилиш усуллари

Ошхонада туздан-да кўпроқ ишлатиладиган маҳсулотни топиш мумкинми? Биз уни баъзида сезмай ҳам қоламиз, борми бор- фойдалангач, унутамиз. Пазандачиликдан ташқари уни яна нималарда ишлатиш мумкин? Аниқланишича, ундан кўпгина нарсаларда фойдаланиш мумкин экан!......

ТОП 25: Дунёдаги энг кенг тарқалган фамилиялар

Кўпчилик, эҳтимол АҚШ ва бошқа инглиз тилида сўзлашадиган мамлакатларда энг кенг тарқалган фамилия Смит эканлигини аллақачон билади. Аммо Испанияда қайси фамилия етакчи эканлигини биласизми? Хитойдачи?...

Коронавирус ҳақида нималарни билиш керак

Сайёрамизда коронавируснинг тарқалиши ҳақидаги янгиликлар асосий янгиликларни ва сарҳисобни эгаллайди, кўплаб давлатлар карантинга киришмоқда. Баъзан одамлар ўзларини бепарво тутишади - улар оммавий равишда ҳожатхона қоғози, гречка ва бошқаларни сотиб олишади. Аммо вазият ҳақида кўпроқ хабардор бўлиш ва коронавирус умуман қўрқинчли эмаслигини...

Ўрик ва унинг фойдали жиҳатлари

Ўрикнинг янги узилган, қуритилган, ишлов берилган кўринишларида ишлатиш инсоннинг умумий ҳолатига ўз ижобий аксини кўрсатади. Айниқса, юрак-қон томир касалликлари, ошқозон ичак таракти ва ортиқча вазндан азият чекувчи инсонлар ўрикка жиддий эътибор қаратишлари тавсия этилади....

Тушда тухум курса нимани билдиради

Тушда тухум шахсий учрашувга, кимнидур кутилмаганда пайдо бўлиши. Агар сиз кўпгина тухум кўрсангиз, яхши белгимас. Ишдаги кўнгилсизлик, бу эса сизни роса чарчатади....

2019 йилги закот, фитр садақа ва фидя миқдори

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъатининг 2019 йилги закот, фитр садақа ва фидя миқдори бўйича ҚАРОРИ  Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво ҳайъатининг милодий 2019 йил (ҳижрий 1440 йил) учун ЗАКОТ нисоби 1 грамм тиллонинг бугунги кунда бозорларимиздаги ўртача нархи 200 000 (икки юз минг) сўм эканлигини эътиборга олиб, закот нисоби 85...

Қайси маҳсулотда қандай витамин мавжуд?

Бугунги мақоламизда мева ва сабзавотлар таркибида қандай витаминлар бор эканлиги билан сизни таништириб чиқмоқчимиз!...

Карантин пайтида тайёрланган 22 нафар энг ноёб ҳимояланиш ниқоблари

CОВИД-2019 пандемияси хукм сураётган бугунги кунда ҳар биримизда коронавирусдан ҳимояланиш учун ҳеч бўлмаса битта тиббий ниқоб бор. Ҳа, бу давр талаби. Бироқ, андозавий тиббий ниқоб таъбини жуда тор доира билан чегаралаб қўйишини тан олмай, ҳатто шу оғир кунларда ҳам ўзига хослигини йўқотишни истамаган кишилар ўз қўллари билан яратган бир неча...

20 та колибри: майда қушларнинг ажойиб гўзаллиги

Қушлар ҳақида гап кетганда, "кучли" ёки "чиройлик" каби атамалар кучли бургутлар ёки ажойиб тропик тўтиқушларнинг тасвири кўз олдимизга келади. Бироқ, улар учун ҳам, бошқалар учун ҳам бу таърифлар учун рақиб кичик бўлиб. Агар сиз ушбу ёзувни ўқиётган бўлсангиз, демак, кимдир ватанда.cом дан ушбу мақолани олган. Ҳуммингбирдс бутунлай ноёб миниатюра...

Архив: Буюк Британия қироллик оиласининг ёрқин 18 фотосуратлари

Лорд Энтони Армстронг-Жонс Сноудон таниқли фотограф ва қиролича Елизавета II нинг синглиси бўлган малика Маргарет Роуз Виндзорнинг собиқ турмуш ўртоғи. У 60 йил давомида Вогуе журнали билан ишлаган, аммо унинг энг таниқли асарлари қироллик оиласининг фотосуратлари. У 86 ёшида вафот этди ва бутун дунёга Буюк Британиядаги асосий оиланинг ажойиб...

Фикр қўшиш