Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар

Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар
Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар


Мўғулистон - аксарият одамлар мактаб тарихидаги китоблардан фақат ваҳший кўчманчилар гуруҳи билан эсланадиган диёр. Бир вақтлар ҳаммаси айнан шундай эди, аммо замонавий Мўғулистон ўтган асрлардан бу қадар ўзгармади. Уфқдан уфққа чўзилган чексиз даштларни яна қаерда ҳам кўриш мумкин? Фақат бу ерда ва Аргентина пампасида ҳам.

Замонавий одамларнинг аждодлари милоддан аввалги 85 минг йилга яқин замонавий Мўғулистон ҳудудига жойлашдилар.

Милоддан аввалги 200 йилдан кўпроқ вақт мобайнида Мўғулистонда кўчманчилардан иборат биринчи империя - Хунлар империяси пайдо бўлди.

Мўғуллар ҳукмдори Чингизхон XIII асрда улкан империяни яратишга муваффақ бўлди, у қўшни ҳудуд томонидан ҳажми жиҳатидан ҳали ошиб улгурмаган. Давлат айнан унинг кўлами туфайли қулаб тушди - Киев Русидан Кореягача чўзилган империя таркибида умуман ҳеч қандай алоқаси бўлмаган жуда хилма-хил халқлар бор эди.


Чингизхон 25 йил ичида 400 йил давомида Рим империяси аскарларига қараганда кўпроқ ерларни ва халқларни босиб олишга муваффақ бўлди.
Чингизхон қаерга дафн этилганини ҳеч ким билмайди. Мўғулистонда саккиз юз аскар мўғул ҳукмдорининг дафн маросимида бўлган бир неча минг одамни ўлдирганлиги ҳақида афсоналар мавжуд. Кейин аскарлар ўз жонига қасд қилдилар, шунда сирни очадиган ҳеч ким қолмади.

Мўғулистон дунёдаги энг иссиқ учинчи чўл – Гобига эга, уни мўғуллар ландшафтнинг ранглари турлича бўлганлиги сабабли Қора, Қизил ва Сариқ рангларга ажратадилар.

Мўғулистонда одатий манзиллар мавжуд эмас, чунки вақтинчалик аҳоли пунктларининг кўплиги сабабли шаҳарлар ва кўчалар доимий равишда ўз шаклларини ўзгартирмоқда. Мамлакат расмийлари ушбу муаммони Универсал манзиллар тизимини қўллаш орқали ҳал қилдилар - бу бутун аҳоли пунктларига ва уларда жойлашган алоҳида объэктларга манзилларни белгилашга имкон беради. Кўча номлари ва уй рақамлари ўрнига бир қатор ҳарфлар ва рақамлардан фойдаланилади. Белгиланган объэкт қанча кичик бўлса, унинг манзили шунчалик узоқроқ бўлади - у шаҳар, кўчалар ва ниҳоят, маълум бир бино кодларини ўз ичига олади.
Мўғулистонда кўчманчи болалар учун махсус мактаб-интернатлар мавжуд, шу туфайли мамлакат аҳолисининг атиги 2 фоизи саводсиз бўлиб қолмоқда. Бу жуда таъсирли кўрсаткич - масалан, Африкада бирон бир мамлакат худди шундай ютуқ билан мақтана олмайди.

Улан-Батор дунёдаги энг совуқ пойтахтдир. У ерда ўртача йиллик ҳарорат бошқа жойлардан пастроқ, қишда эса Москва ёки Хелсинкига қараганда совуқроқ.

Мўғулистон - денгизга ёки океанга чиқиш йўллари билан дунёдаги Қозоғистондан кейин иккинчи ўринда туради.

Мўғулларнинг асосий байрами Тсаган Сар - булар ҳам қадимги йилни ой тақвими бўйича кутиб олишга ҳамда келаётган баҳорни кутиб олишга бағишланган байрамларидир.
Чингизхон жанговар отда тасвирланган дунёдаги энг катта чавандоз ҳайкали пойтахтдан 54 километр узоқликда ўрнатилган. Ёдгорлик шунчалик каттаки, отнинг бошида кузатув майдончаси бор, у ердан ажойиб кўриниш очилади. Ўн метрлик пойдеворни ҳисобга олмаганда, Чинғизхоннинг ҳайкали баландлиги 40 метрни ташкил этади.

Мўғуллар нуқтаи назаридан юлдузларнинг учиши бировнинг ўлими белгисидир,шунинг учун улар юлдуз учган чоғда дуо қилиб пичирлашади.

Мўғулистонда сиз уйда ҳуштак чалишингиз мумкин эмас, чунки маҳаллий эътиқодларга кўра ҳуштак ёвуз руҳларни уйингизга чақиради.
Мўғулистон ҳудуди бўйича дунёда 19-ўринни эгаллайди, аммо шу билан бирга, мамлакатда атиги 2,8 миллион киши бор.

Мўғуллар саёҳатчиларни сут, бир чимдим туз ва илиқ чой билан сийлашга тайёр- булар маҳаллий меҳмондўстлик одатларидир.

Мўғулистонда энг машҳур спорт турларидан бири бу бех деб номланган маҳаллий курашдир. Курашчилар майдонга кўкрагини очиқ қолдирадиган махсус либосларда киришади. Уларнинг сўзларига кўра, бир пайтлар аёл мусобақа ғолиби бўлган ва бундай кийим иштирокчиларнинг эркак эканлигини кафолатлайди.

Мўғулистон ҳар йили "Минг туя" фестивалини ўтказади. Ҳозирги кунда икки ўркачли бақтрия туялари фақат Мўғулистонда ва Хитойнинг бир вилоятида учрайди.

Келажакнинг нуфузли касблари

Бугунги кунда технология шундай жадаллик билан ривожланиб бормоқдаки, 5-10 йилдан кейин ҳеч кимнинг ҳаёлига ҳам келмаган касблар пайдо бўлиши мумкин. Ҳозирда обрўли ҳисобланганларига эса эҳтиёж ҳам қолмайди......

Хатико: вафодор ит ҳақида қайғули воқеа

Хатико исмини эшитишимиз билан ҳаёлимизга “садоқат”, “вафо” сўзлари келади. Ҳаммамиз Ричард Гир иштирокидаги “Хатико: энг садоқатли дўстъ номли филмни севиб томоша қилганмиз. Филмда ҳаётдан олинган реал воқеа тасвирланган. Хўш, аслида қандай воқеа рўй берган эди?!......

Қизил рангли лаб бўёғи кимларга ярашади?

Одатда қизил тусли лаб бўёғини бачканалик дея ҳисоблашади. Аммо бу фикрни ҳато эканлигини ҳатто жаҳон тенденциялари тасдиқлайди. Бу атрофдагилар эътиборини жалб қилувчи ранг, шу боис бундай ёрқин рангли лаб бўёғи билан нимани мослаб кийиш, нимани эса кийиш мумкин эмаслигини билиб олиш лозим....

Рўзғорда асқотувчи 7 тавсия

Ҳар бир аёлнинг уй тозалиги борасида ўз сир асрорлари бор. Аммо бундай “маҳорат”га эга эмаслар ҳам бор. Қуйидаги тавсияларимиз сизга уй саришталигида қўл келишига аминмиз....

БИЛАСИЗМИ?

БИЛАСИЗМИ? БИР ДАКИКАДА 6100 ТА ЯХШИЛИК. 😳 Бир дакикада Фотиха сурасини беш марта бемалол укиш мумкин булади. Фотиха сурасида 122 та харф бор. Бир харфга еса 10 та яхшилик ваъда килинган. 122х10=1220 та яхшилик Фотиха сурасини бир марта укишга берилади.  Агар сиз 5 марта бу улуг сурани укисангиз, 1220х5=6100 та яхшиликга еришасиз. Бунча яхшиликни...

Тўғноғич қандай пайдо бўлган?

Аёллар гардеробининг ажралмас қисми бўлган ва турли либосларни безаш учун ҳизмат қилувчи тўғноғичларнинг қандай пайдо бўлгани сиз учун қизиқми? Ундай бўлса, ушбу мақоламиз билан танишиб чиқинг!...

Аҳоли сони 100 млн кишидан ошиб кетган мамлакатлар

Дунё аҳолисининг ўсиши йилига 1,1 фоизни ташкил этмоқда (83 миллион кишига яқин) дея хабар бермоқда фаcте.ру. Ушбу кўрсаткичи ХВИИИ асрда саноат инқилобидан кейин тез суръатда ўсишни бошлади. Жаҳон аҳолиси 1800 йилдаги миллиарддан етти миллиарддан ортиқ кўрсаткичгача ўсди, 2030 йилга келиб, 8,6 млрд кишига етади. Аҳолиси 100 млн кишидан ортиқ...

Жуда қиммат бўлган аммо бирор наф келтирмайдиган 10 та буюм

Дунёда кўплаб қиммат ва аҳамияциз нарсалар мавжуд бўлса-да, бизнинг рўйхатимиздаги бу 10 таси жуда ҳайратланарлидир. Уларнинг кўриниши жуда нозик бўлгани боис мўлжалланган мақсад учун ишлатмаслини маслахат берамиз....

Асл вазифаси бошқача бўлган ва бу ҳақида сиз билмаган нарсалар

Биз эътибор бермайдиган айрим нарсалар ўз вазифаларига эга. Улар ҳақида билиб олишимиз эса ҳаётимизни енгиллаштириши аниқ!...

Ташриф буюришга арзийдиган энг ғаройиб хоналар

Ер юзида жуда кўп ғаройиб жойлар мавжудки, улардан жуда кўп илиқ таасурот ва илҳомлар билан қайтасиз. Бир қарашда ҳаёлга илиқ масканлар ва ғайриоддий табиат ҳодисалари келади. Бугун биз сиз ташриф буюрган ҳар қандай хонадан фарқ қиладиган 7 ажойиб хонани эътиборингизга тақдим этамиз!...

Фикр қўшиш