Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар

Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар
Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар


Мўғулистон - аксарият одамлар мактаб тарихидаги китоблардан фақат ваҳший кўчманчилар гуруҳи билан эсланадиган диёр. Бир вақтлар ҳаммаси айнан шундай эди, аммо замонавий Мўғулистон ўтган асрлардан бу қадар ўзгармади. Уфқдан уфққа чўзилган чексиз даштларни яна қаерда ҳам кўриш мумкин? Фақат бу ерда ва Аргентина пампасида ҳам.

Замонавий одамларнинг аждодлари милоддан аввалги 85 минг йилга яқин замонавий Мўғулистон ҳудудига жойлашдилар.

Милоддан аввалги 200 йилдан кўпроқ вақт мобайнида Мўғулистонда кўчманчилардан иборат биринчи империя - Хунлар империяси пайдо бўлди.

Мўғуллар ҳукмдори Чингизхон XIII асрда улкан империяни яратишга муваффақ бўлди, у қўшни ҳудуд томонидан ҳажми жиҳатидан ҳали ошиб улгурмаган. Давлат айнан унинг кўлами туфайли қулаб тушди - Киев Русидан Кореягача чўзилган империя таркибида умуман ҳеч қандай алоқаси бўлмаган жуда хилма-хил халқлар бор эди.


Чингизхон 25 йил ичида 400 йил давомида Рим империяси аскарларига қараганда кўпроқ ерларни ва халқларни босиб олишга муваффақ бўлди.
Чингизхон қаерга дафн этилганини ҳеч ким билмайди. Мўғулистонда саккиз юз аскар мўғул ҳукмдорининг дафн маросимида бўлган бир неча минг одамни ўлдирганлиги ҳақида афсоналар мавжуд. Кейин аскарлар ўз жонига қасд қилдилар, шунда сирни очадиган ҳеч ким қолмади.

Мўғулистон дунёдаги энг иссиқ учинчи чўл – Гобига эга, уни мўғуллар ландшафтнинг ранглари турлича бўлганлиги сабабли Қора, Қизил ва Сариқ рангларга ажратадилар.

Мўғулистонда одатий манзиллар мавжуд эмас, чунки вақтинчалик аҳоли пунктларининг кўплиги сабабли шаҳарлар ва кўчалар доимий равишда ўз шаклларини ўзгартирмоқда. Мамлакат расмийлари ушбу муаммони Универсал манзиллар тизимини қўллаш орқали ҳал қилдилар - бу бутун аҳоли пунктларига ва уларда жойлашган алоҳида объэктларга манзилларни белгилашга имкон беради. Кўча номлари ва уй рақамлари ўрнига бир қатор ҳарфлар ва рақамлардан фойдаланилади. Белгиланган объэкт қанча кичик бўлса, унинг манзили шунчалик узоқроқ бўлади - у шаҳар, кўчалар ва ниҳоят, маълум бир бино кодларини ўз ичига олади.
Мўғулистонда кўчманчи болалар учун махсус мактаб-интернатлар мавжуд, шу туфайли мамлакат аҳолисининг атиги 2 фоизи саводсиз бўлиб қолмоқда. Бу жуда таъсирли кўрсаткич - масалан, Африкада бирон бир мамлакат худди шундай ютуқ билан мақтана олмайди.

Улан-Батор дунёдаги энг совуқ пойтахтдир. У ерда ўртача йиллик ҳарорат бошқа жойлардан пастроқ, қишда эса Москва ёки Хелсинкига қараганда совуқроқ.

Мўғулистон - денгизга ёки океанга чиқиш йўллари билан дунёдаги Қозоғистондан кейин иккинчи ўринда туради.

Мўғулларнинг асосий байрами Тсаган Сар - булар ҳам қадимги йилни ой тақвими бўйича кутиб олишга ҳамда келаётган баҳорни кутиб олишга бағишланган байрамларидир.
Чингизхон жанговар отда тасвирланган дунёдаги энг катта чавандоз ҳайкали пойтахтдан 54 километр узоқликда ўрнатилган. Ёдгорлик шунчалик каттаки, отнинг бошида кузатув майдончаси бор, у ердан ажойиб кўриниш очилади. Ўн метрлик пойдеворни ҳисобга олмаганда, Чинғизхоннинг ҳайкали баландлиги 40 метрни ташкил этади.

Мўғуллар нуқтаи назаридан юлдузларнинг учиши бировнинг ўлими белгисидир,шунинг учун улар юлдуз учган чоғда дуо қилиб пичирлашади.

Мўғулистонда сиз уйда ҳуштак чалишингиз мумкин эмас, чунки маҳаллий эътиқодларга кўра ҳуштак ёвуз руҳларни уйингизга чақиради.
Мўғулистон ҳудуди бўйича дунёда 19-ўринни эгаллайди, аммо шу билан бирга, мамлакатда атиги 2,8 миллион киши бор.

Мўғуллар саёҳатчиларни сут, бир чимдим туз ва илиқ чой билан сийлашга тайёр- булар маҳаллий меҳмондўстлик одатларидир.

Мўғулистонда энг машҳур спорт турларидан бири бу бех деб номланган маҳаллий курашдир. Курашчилар майдонга кўкрагини очиқ қолдирадиган махсус либосларда киришади. Уларнинг сўзларига кўра, бир пайтлар аёл мусобақа ғолиби бўлган ва бундай кийим иштирокчиларнинг эркак эканлигини кафолатлайди.

Мўғулистон ҳар йили "Минг туя" фестивалини ўтказади. Ҳозирги кунда икки ўркачли бақтрия туялари фақат Мўғулистонда ва Хитойнинг бир вилоятида учрайди.

Машҳурларнинг биринчи ишлаган жойини ҳушламайдиган иш жойи

Таниқли одамларнинг фарзандлари мақсадларига осонроқ эришиши айни ҳақиқат. Таниқли шахсларнинг аксарияти кучли ва истеъдодли одамлар бўлиб, улар пастдан юқорига қараб кўтарилганлар. Улар тирикчилик қилишдан бошқа танловга эга эмас эдилар. Кимдир ўзининг илк меҳнатини мағрурлик билан эсласа, бошқалари эса ҳатто ушбу маълумот ҳақида сўзлашни...

Архитекторларнинг хатолари

Меъморлар жуда мураккаб муаммоларни ҳал қилишади. Меъморнинг ишидаги ҳар қандай хато объэкт қурилганда аниқ бўлади. Архитектура хатоларининг ёрқин мисолларини ушбу мақоламиздаги суратларда кўришингиз мумкин. Суратларга боқиб икки фикр ҳаёлингизга келиши табиий: биринчиси архитекторлар жуда ҳазилкаш, ккинчиси ушбу касб улар учун эмас....

Майкл Жексон вафотидан олдин яшаган улкан қасрнинг ички кўриниши қандай эди?

Аафсонавий поп юлдузининг иқтидори, ғаройиб диди чиндан ҳам шов-шувли. 9,5 миллион долларга сотувга қўйилган Майкл Жексон ўлимидан олдин яшаган улкан қасрининг ички қисми бунга яққол мисолдир....

Биласизми? Аллоҳ сизга омадни ҳамроҳ қилган! Ҳозир сизга буни исбодлаб берамиз!

Биласизми? Аллоҳ сизга омадни ҳамроҳ қилган! Ҳозир сизга буни исбодлаб берамиз!...

Матраслар ҳақида кўпчилик билмаган 5 та ҳайратланарли факт

Ҳар бир уйда матраслар мавжуд, биз бу буюмга ўрганиб қолганмиз лекин унчалик ҳам эътибор қаратмаймиз. Матраслар ҳақида сиз билмаган бир нечта далиллар мавжуд. Уларни сиз билан бўлишамиз!...

Румол ураш усуллари - замонавий ва машхур услублар, фото ва видео

Румол урашнинг куплаб усуллари мавжуд. Уларнинг хар бири муайян тоифадаги аёллар учун мос келади. Сочлари ёпик булган хотин-кизлар сирли, одобли куринади, узига ортикча эътибор тортмайди. Куйида энг чиройли ва мащур услублар хакида....

Индра Нуйининг муваффақият сирлари ҳақида

Бугунги кунда Индра Нуйи исми кўпчилик учун нотаниш бўлиши мумкин, аммо ПепсиCо компаниясини ҳамма жуда яхши танийди. Аслида ушбу аёл исми ва компания номи неча йиллардан буён фақатгина биргаликда қўлланиб келинади....

Шовқиннинг эшитиш қобилиятига таъсири ҳақида

Эшитиш органи бўлган қулоқ инсоннинг муҳим аъзоларидан бири эканини таъкидлашнинг ҳожати бўлмаса керак. Афсуски, ҳозир кўча-куйда, жамоат жойларида қулоғига қулоқчин (наушник) таққан одамларга, айниқса ёшларга кўп дуч келяпмиз. Улар гўё атрофида ҳеч ким йўқдек гап сотишади ёки баланд овозли мусиқа тинглашади. Шу ўринда ҳақли савол туғилади:...

Қизил рангли лаб бўёғи кимларга ярашади?

Одатда қизил тусли лаб бўёғини бачканалик дея ҳисоблашади. Аммо бу фикрни ҳато эканлигини ҳатто жаҳон тенденциялари тасдиқлайди. Бу атрофдагилар эътиборини жалб қилувчи ранг, шу боис бундай ёрқин рангли лаб бўёғи билан нимани мослаб кийиш, нимани эса кийиш мумкин эмаслигини билиб олиш лозим....

Улуғбекнинг ғойиб бўлган кутубхонаси ёҳуд Шарқнинг ечими топилмаган жумбоғи

Кутубхоналар қадимда антик давр маданиятининг бутун илмини ўзида мужассам этган манба ҳисобланган. Уни донишмандлик хазинаси, фикрлар макони дея таърифлашар эди. Қадимда кутубхоналар кўп бўлган, бироқ уларнинг кўпчилиги душманлар томонидан йўқ қилинган, баъзаилари эса шунчалик моҳирлик билан беркитиб қўйилган-ки, ҳали-ҳануз топиб бўлмайди....

Фикр қўшиш