Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар

Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар
Мўғул ҳақидаги қизиқарли фактлар


Мўғулистон - аксарият одамлар мактаб тарихидаги китоблардан фақат ваҳший кўчманчилар гуруҳи билан эсланадиган диёр. Бир вақтлар ҳаммаси айнан шундай эди, аммо замонавий Мўғулистон ўтган асрлардан бу қадар ўзгармади. Уфқдан уфққа чўзилган чексиз даштларни яна қаерда ҳам кўриш мумкин? Фақат бу ерда ва Аргентина пампасида ҳам.

Замонавий одамларнинг аждодлари милоддан аввалги 85 минг йилга яқин замонавий Мўғулистон ҳудудига жойлашдилар.

Милоддан аввалги 200 йилдан кўпроқ вақт мобайнида Мўғулистонда кўчманчилардан иборат биринчи империя - Хунлар империяси пайдо бўлди.

Мўғуллар ҳукмдори Чингизхон XIII асрда улкан империяни яратишга муваффақ бўлди, у қўшни ҳудуд томонидан ҳажми жиҳатидан ҳали ошиб улгурмаган. Давлат айнан унинг кўлами туфайли қулаб тушди - Киев Русидан Кореягача чўзилган империя таркибида умуман ҳеч қандай алоқаси бўлмаган жуда хилма-хил халқлар бор эди.


Чингизхон 25 йил ичида 400 йил давомида Рим империяси аскарларига қараганда кўпроқ ерларни ва халқларни босиб олишга муваффақ бўлди.
Чингизхон қаерга дафн этилганини ҳеч ким билмайди. Мўғулистонда саккиз юз аскар мўғул ҳукмдорининг дафн маросимида бўлган бир неча минг одамни ўлдирганлиги ҳақида афсоналар мавжуд. Кейин аскарлар ўз жонига қасд қилдилар, шунда сирни очадиган ҳеч ким қолмади.

Мўғулистон дунёдаги энг иссиқ учинчи чўл – Гобига эга, уни мўғуллар ландшафтнинг ранглари турлича бўлганлиги сабабли Қора, Қизил ва Сариқ рангларга ажратадилар.

Мўғулистонда одатий манзиллар мавжуд эмас, чунки вақтинчалик аҳоли пунктларининг кўплиги сабабли шаҳарлар ва кўчалар доимий равишда ўз шаклларини ўзгартирмоқда. Мамлакат расмийлари ушбу муаммони Универсал манзиллар тизимини қўллаш орқали ҳал қилдилар - бу бутун аҳоли пунктларига ва уларда жойлашган алоҳида объэктларга манзилларни белгилашга имкон беради. Кўча номлари ва уй рақамлари ўрнига бир қатор ҳарфлар ва рақамлардан фойдаланилади. Белгиланган объэкт қанча кичик бўлса, унинг манзили шунчалик узоқроқ бўлади - у шаҳар, кўчалар ва ниҳоят, маълум бир бино кодларини ўз ичига олади.
Мўғулистонда кўчманчи болалар учун махсус мактаб-интернатлар мавжуд, шу туфайли мамлакат аҳолисининг атиги 2 фоизи саводсиз бўлиб қолмоқда. Бу жуда таъсирли кўрсаткич - масалан, Африкада бирон бир мамлакат худди шундай ютуқ билан мақтана олмайди.

Улан-Батор дунёдаги энг совуқ пойтахтдир. У ерда ўртача йиллик ҳарорат бошқа жойлардан пастроқ, қишда эса Москва ёки Хелсинкига қараганда совуқроқ.

Мўғулистон - денгизга ёки океанга чиқиш йўллари билан дунёдаги Қозоғистондан кейин иккинчи ўринда туради.

Мўғулларнинг асосий байрами Тсаган Сар - булар ҳам қадимги йилни ой тақвими бўйича кутиб олишга ҳамда келаётган баҳорни кутиб олишга бағишланган байрамларидир.
Чингизхон жанговар отда тасвирланган дунёдаги энг катта чавандоз ҳайкали пойтахтдан 54 километр узоқликда ўрнатилган. Ёдгорлик шунчалик каттаки, отнинг бошида кузатув майдончаси бор, у ердан ажойиб кўриниш очилади. Ўн метрлик пойдеворни ҳисобга олмаганда, Чинғизхоннинг ҳайкали баландлиги 40 метрни ташкил этади.

Мўғуллар нуқтаи назаридан юлдузларнинг учиши бировнинг ўлими белгисидир,шунинг учун улар юлдуз учган чоғда дуо қилиб пичирлашади.

Мўғулистонда сиз уйда ҳуштак чалишингиз мумкин эмас, чунки маҳаллий эътиқодларга кўра ҳуштак ёвуз руҳларни уйингизга чақиради.
Мўғулистон ҳудуди бўйича дунёда 19-ўринни эгаллайди, аммо шу билан бирга, мамлакатда атиги 2,8 миллион киши бор.

Мўғуллар саёҳатчиларни сут, бир чимдим туз ва илиқ чой билан сийлашга тайёр- булар маҳаллий меҳмондўстлик одатларидир.

Мўғулистонда энг машҳур спорт турларидан бири бу бех деб номланган маҳаллий курашдир. Курашчилар майдонга кўкрагини очиқ қолдирадиган махсус либосларда киришади. Уларнинг сўзларига кўра, бир пайтлар аёл мусобақа ғолиби бўлган ва бундай кийим иштирокчиларнинг эркак эканлигини кафолатлайди.

Мўғулистон ҳар йили "Минг туя" фестивалини ўтказади. Ҳозирги кунда икки ўркачли бақтрия туялари фақат Мўғулистонда ва Хитойнинг бир вилоятида учрайди.

Ишга кечикмасликнинг 6 қоидаси

Ҳар бир киши хоҳ давлат корхонасида бўлсин, хоҳ ҳусусий ишхонада ишласин, ишга кечикиб бориб, бошлиғидан дакки эшитишни истамайди. Лекин баъзида ўзимиз истамаган ҳолда ишга кечикиб қоламиз. Бироқ баъзилар деярли ҳар доим кечикишни канда қилмайдилар. Шундай кезларда кечикмаслик учун нималар қилиш керак? Бу саволда 6 та қоида орқали жавоб берамиз....

МУБОРАК ҚАДР КЕЧАСИ

МУБОРАК ҚАДР КЕЧАСИ Азизлар, бугун 25 май, шанба, Рамазон ойи охирги ўн кунлигининг биринчи тоқ, яъни 21-кечасидир.  Шу бугунги тоқ кечадан бошлаб қолган тоқ кечалари ҳам шом намозидан бомдод намозига қадар биз, мўмин-мусулмонлар имкон қадар бедор бўлиб, ибодат билан шуғулланишимиз зарур. Қадр кечаси Рамазон ойи охирги ўн кунининг тоқ кунларидан...

Патлар ҳақида қизиқарли 8 та маълумот

Кўп жиҳатдан қушлар ўз гўзаллиги учун патлардан қарздор. Уларнинг шарофати билан одамлар қушларни турларга ажрата олишади, лекин шу билан бирга уларнинг хусусиятлари ҳақида жуда кам билишади. Биз табиатнинг яна бир мўжизаси бўлган ва кўпинча одамлар ҳаётнинг энг кутилмаган соҳаларида ишлатадиган патлар ҳақида қизиқарли маълумотларни сизлар учун...

Антарктида тўғрисида кўпчилик билмаган қизиқарли фактлар

1820 йил январ ойида Таддей Беллингшаузен ва Михаил Лазарев бошчилигидаги рус экспедицияси Антарктидани кашф этди, унинг мавжудлиги ҳақида илгари ҳам тахмин қилинган эди. Бугун биз сиз учун энг чекка жанубий қитъа - ер юзидаги энг баланд, энг қуруқ, шамолли, аҳолиси кам ва энг совуқ жой ҳақидаги қизиқарли ҳамда кам маълум бўлган фактларни тўпладик....

Андроид сирлари - 90% фойдаланувчи хабарсиз булган 7 ажойиб функтсиялар

Бугунги кунда чунтагида севимли ва ажралмас смартфони булмаган киши булмаса керак. Ва айни пайтда инсониятнинг энг фойдали ихтиролари кандай кобилияга эга эканлигини биладиганлар санокли. Ушбу маколада Андроид платформасида ишлайдиган смартфонларнинг 7 энг кизикарли функтсиялари хакида батафсил....

Саждаи тиловат ҳақида

Қуръондаги сажда оятларининг бирини ўқиган ва эшитган кишига сажда қилишлик вожиб бўлади. Қуръонда 14 ерда сажда оятлари бор......

Кондиционердан фойдаланганда нималарга аҳамият бериш керак?

Ёзнинг жазирама кунлари бошланиши билан ҳавони мўтадиллаштириб, танага ҳузур бағишловчи кондиционернинг жуда кўпчиликка манзур бўлишига шак-шубха йўқ. Лекин ундан тўғри фойдаланишни билмайдиган кишилар соғлиқларидан шикоят қилишлари ҳам ҳеч гап эмас. Кондиционердан фойдаланиш борасида қуйидаги йўл-йўриқларимиз сизга асқотади деган умиддамиз....

РУЗА ТУТИШ (ОГИЗ ЁПИШ) ДУОСИ

Рўза тутиш (саҳарлик, оғиз ёпиш) дуоси نَوَيْتُ أَنْ أَصُومَ صَوْمَ شَهْرَ رَمَضَانَ مِنَ الْفَجْرِ إِلَى الْمَغْرِبِ، خَالِصًا لِلهِ تَعَالَى أَللهُ أَكْبَرُ Навайту ан асувма совма шаҳро рамазона минал фажри илал мағриби, холисан лиллаҳи таъаалаа, Аллоҳу акбар. Маъноси: Рамазон ойининг рўзасини субҳдан то кун ботгунча тутмоқни ният қилдим. Холис...

Ошхонада қўл келиши мумкин бўлган кичик айёрликлар

Уйга ташриф буюрган меҳмон сизни қай даражада озодалигингини ошхонангизга қараб бемалол билиб олиши ва сизга баҳо бериши мумкин. Бу борада бекалар учун бериладиган бир нечта фойдали маслаҳатлар зарар қилмайди. Марҳамат улар билан танишинг!......

Дунёдаги машҳур ва энг қиммат кўзойнаклар

Кўзойнаклар замонавий инсон қиёфасининг тўлдирувчи сўнгги қисмига айланиши мумкин бўлган муҳим аксессуардир. Ушбу мақолада сиз учун энг ноодатий кўзойнак моделларини тўпладик. Марҳамат улар билан тарнишинг!...

Фикр қўшиш