Шляпа кийган ҳайкаллар

Шляпа кийган ҳайкаллар
Шляпа кийган ҳайкаллар


Тоғдаги бир қишлоқда ниҳоятда камбағал чол билан кампир яшар эди. Эр-хотин похолдан шляпа тўқишар, чол уларни шаҳарга сотгани олиб борарди. Савдоси юришса, бирор егулик олиб қайтарди. Шляпа сотилмаган куни қариялар оч-наҳор ухлашга мажбур бўлишарди.

Янги йил байрами арафасида чол кампирига шундай деди: – Онаси, уйда бир дона гуруч йўғ-у, Янги йил оқшомида гуруч унидан пиширилган нон егим келяпти.

– Шаҳарга бориб келсангиз бўлармиди? Ажабмас, битта-яримта шляпа сотилса, пулига гуруч олардингиз!

– Гапингда жон бор, – деди чол хурсанд бўлиб. У ҳар кунгидан барвақт уйғонди, елкасига шляпалар солинган хуржунни ташлаб йўлга тушди. Бироқ, кун бўйи шаҳар кезса ҳам, бир дона шляпа сотилмади. Кеч тушгач, қуруқ қўл билан уйга қайтар экан, хаёлини ғамгин ўйлар қуршаб олди. Бир пайт қараса кўприк, ёнида Дзидзонинг олтита ҳайкали турибди. Меҳрибон маъбуд Дзидзо руҳи йўловчи ҳамда болаларнинг халоскори экани ҳаммага маълум.


Чол:

– Ҳайкаллар бу ерга қаердан келиб қолибди, – деб ҳайрон бўлиб уларга яқинлашди. Чолнинг кўзига қор босган ҳайкаллар совуқдан қунишиб тургандек туюлди. – Шўрликлар, совқотиб кетибсиз-ку, мен ҳозир... – чол шундай деб халтасидаги шляпаларни олиб, ҳайкалларга кийдириб чиқди. Аммо шляпалар бешта экан, ҳайкаллар эса олтита. Чол бироз ўйлаб турди-да, бошидаги шляпасини ечиб олтинчи ҳайкалга кийдириб қўйди.

– Узр, шляпам тешик бўлса ҳам, совуқда ялангбош турганингдан яхшироқ, – деди ҳайкалнинг юзини силаб. Чол совуқда уйига аранг етиб олибди. Чолини эсон-омон кўришдан умидини узган кампир унга қайноқ чой тутибди. Иссиқдан танаси яйраган чол кампирига кўприк олдида Дзидзо ҳайкалларини учратгани, уларга шляпани қандай қилиб кийдиргани ҳақида айтиб берди.

– Ўзимнинг меҳрибоним! – хўрсинди кампир. – Шляпангиз бўлмаса, гуручли нонимиз бўлмаса, нима қилибди?! Бутун дунёдаги гуручли нонни йиғиб келганда ҳам битта яхшиликнинг савобича бўлмайди.

Чол-кампир хўрсинганича ухлагани ётибди. Шу пайт кимнингдир хиргойиси қулоққа чалинибди:

Қалин қор ёққан кеча,

Бир нотаниш қария

Совға қилди бизларга

Олти дона шляпа.

Яхшиликка жавобан

Бизлар раҳмат айтамиз.

Совғамизни топшириб,

Жойимизга қайтамиз.

Қўшиқ борган сари кучайиб, ниҳоят, остонада оёқ дупури эшитилибди. Бироздан сўнг атроф жим-жит бўлиб қолибди.

Ҳайрон қолган қариялар югуриб келиб дарвозани очишса, шундоқ остонада катта тугун турганмиш. Оппоқ қорда на одамнинг, на ҳайвоннинг изига ўхшамайдиган ғалати изга кўзлари тушиб, ўрмон томонга қарашибди. Не кўз билан кўришсинки, олтита ҳайкал шаҳдам қадам билан кетиб боришяпти, ҳар бирининг бошида чол-кампир тўқиган похол шляпалар бор экан.

Қариялар тугунни уйга олиб кириб очишса, унинг ичидан гуруч унидан ёпилган исиққина, каттакон нон чиқибди. Ҳали шу пайтгача улар Янги йил байрамини бунчалик шод-хуррам кутишмаган экан.

Танга балиқлар ва итбалиқ

Дизе билан Мизе кумуш рангли ялтироқ тангачалари бор иккита кичкина балиқча экан. Улар ота-оналари билан денгиздаги уйида яшашар экан. Она балиқ кун бўйи тозалик билан машғул бўлар экан. Кичкина уйнинг у тарафига бу тарафига сузар, думини ликиллатиб ишларини қилар экан. Кираверишдаги ўтларни тозалар, тошларни ўз жойига қўяр экан. Бир куни у ҳамма...

Кенгуру ва шифокор Лайлак

Қадим замонларда кичкина кенгуру яшаган экан. У ота-онаси билан яшар экан. Кенгурулар туғилганда жуда кичкина бўлар экан. Улар олти ойлик бўлгунча онасининг қорнидаги халтачада юрар, она сути билан овқатланишар экан. Кангу ҳам туғилгандан бери онасининг халтасида яшар экан. Бу ерларга баҳор келибди. Ҳамма ҳайвонлар табиат қўйнида ўйинлар ўйнай...

Айиқнинг туғилган куни

Бир бор экан, бир йўқ экан. Катта ўрмоннинг ўртасида бир уй бор экан. Ўша уйда ота айиқ, она айиқ ва Маймоқвой исмли кичкина айиқча яшар экан. Баҳорнинг охирги кунларидан бирида она айиқнинг туғилган куни нишонланар экан. Маймоқвой бир неча кун онасининг туғилган кунида уни қандай хурсанд қилишни ўйлабди......

Сабр дарахтининг меваси

Бир бор экан, бир йўқ экан. Катта бир шаҳар бўлган экан. У ернинг аҳолиси жудаям меҳнаткаш экан. Бу шаҳарда бир этикдўз яшар экан. Унинг Кўса исмли ўғли бор экан. Этикдўз ҳар куни чарчаб ишдан қайтганда Кўса билан суҳбатлашар, боласининг бийрон жавобларидан яйраган этикдўз бирпасда чарчоғини унутиб юбораркан. Кунлар ўтаверибди. Кўса ҳам анча...

Баҳодир табиб

Бор экан-у, йўқ экан, қадим-қадим замонда, жуда олис томонда, баланд тоғлар этагидаги кичкина бир кулбада Баҳодир исмли бола бобоси ва бувиси билан яшар экан. Баҳодир яшайдиган шаҳарда вабо касали кенг тарқалган бўлиб, отаси ва онаси шу касалга чалиниб вафот этган экан. Буваси уни эркалаб, Баҳодиртой, деб чақираркан. Аммо бу бахтли кунлар ҳам узоқ...

Шляпа кийган ҳайкаллар

Тоғдаги бир қишлоқда ниҳоятда камбағал чол билан кампир яшар эди. Эр-хотин похолдан шляпа тўқишар, чол уларни шаҳарга сотгани олиб борарди. Савдоси юришса, бирор егулик олиб қайтарди. Шляпа сотилмаган куни қариялар оч-наҳор ухлашга мажбур бўлишарди......

Бойлик топган бола

Бор экан-у, йўқ экан, қадим ўтган замонда бир чолнинг икки ўғли бўлиб, улардан бири сабрли ва меҳнаткаш, иккинчиси эса ялқов ва ишёқмас экан. Катта ўғил тинмай меҳнат қилгани учун ҳам соғлом ва бақувват бўлса, дангаса ўғил хўппа семиз ва дардманд экан......

Дария ва турфа ранг балиқчалар

Қачонлардир кўм-кўк тубсиз денгиз ва қалин зумрад ўрмон оралиғидаги кичкина қишлоқда балиқчилар оиласи яшаган экан. Хонадон соҳиби Кали, меҳрибон бека Дилда, ўғли Мансур ва соҳибжамол қизалоқ Дариядан иборат бу уйда барчанинг ўз юмуши бор эди. Кали балиқ тутиб келар, Мансур парранда ва даррандаларни овлашда моҳир эди. Дилда ва Дария уй ишлари...

Шоколадли кеча

Зиёда саккиз ёшли ёқимтой қиз экан. Қишки таътил кунларида у кўп вақтини хонасида ўйинчоқлар ўйнаб ўтказар экан. Ўша куни Зиёда хонасида копток ўйнаётганида онаси ошхонадаги шкафга катта қутида шоколад қўяётганини кўриб қолибди. Қизалоқ шоколадни жуда яхши кўрар экан. Шунинг учун бутун ҳаёли шоколад қутисида бўлибди. Аввал ўзига-ўзи:" Онам...

Хўроз минган бола (эртак)

Бўривой ҳовлига чиқиб, у ёқ-бу ёққа қаради. Дон чўқилаётган хўрозни бир тепиб, қоқолатди-ю, кўчага ошиқди. Кечқурун ҳовли четидаги товуқхонада тепки еган хўроз йиғламсираб, ҳасрат қила бошлади......

Фикр қўшиш