Айиқнинг туғилган куни

Айиқнинг туғилган куни
Айиқнинг туғилган куни


Бир бор экан, бир йўқ экан. Катта ўрмоннинг ўртасида бир уй бор экан. Ўша уйда ота айиқ, она айиқ ва Маймоқвой исмли кичкина айиқча яшар экан. Баҳорнинг охирги кунларидан бирида она айиқнинг туғилган куни нишонланар экан. Маймоқвой бир неча кун онасининг туғилган кунида уни қандай хурсанд қилишни ўйлабди. У онасига чиройли бир ҳадя ҳозирламоқчи экан. Ўша куни келганда тушдан кейин она айиқ саватини қўлига олгач, ўғлига: Болам, мен маймунжон теришга кетяпман. Сен тўполон қилма, - деб тайинлаб кетибди. Маймоқвой деразадан ташқарига қарабди ва ўйга толибди. Сўнг бирдан сакраб юборибди ва югуриб ён қўшниси қуёнларнинг эшигини тақиллатибди. Эшикни очган кичик қуёнга: Бугун онамнинг туғилган куни. Унга бир торт пиширмоқчи эдим. Онам хурсанд бўлади. Менга ёрдам берасанми? - дебди. Ҳа, бу жуда яхши фикр, - дебди қуён. Сўнг бироз ўйлаб: Онанг қаерда? Уйда эмасми? - деб сўрабди. Йўқ, маймунжон теришга кетди, - деб жавоб берибди Маймоқвой. Бу пайтда кичкина олмахон ва сичқон ҳам шу атрофда ўйнашаётган экан. Улар бу суҳбатни эшитиб: Биз ҳам ёрдам берамиз, - деб уларнинг олдиларига келишибди. Ҳаммалари бирга айиқчанинг уйига боришибди. Уларнинг ошхонаси жуда тоза ва тартибли экан. Онам баъзан торт пиширарди, аммо мен қандай пиширишини яхши эслолмайман,- дебди айиқча. Торт пишириш жуда осон. Аввал ёғ билан шакарни яхшилаб аралаштирасан, - дебди сичқон. Маймоқвой катта идиш олибди ва ичига ёғ ва шакарни солибди. Тухум ҳам солишинг керак, - дебди қуён.


Озгина қаймоқ ҳам сол, - дебди олмахон. Маймоқвой айтилганларнинг ҳаммасини қўшгач: Озгина асал ҳам қўшайлик. Асал тортга мазали таъм беради, дебди. Вой, унутибмиз-ку! Тортга ун солиш керак-ку! - деб бақирибди қуён. Айиқча ун ҳам солибди ва аралаштиришда давом этибди. Охирида идишдаги хамирни патнисга солиш учун ошхонанинг нариги тарафига кетаётганида бирдан унинг оёғи қайрилиб кетибди ва йиқилиб тушибди. Унинг уст-боши, қўллари ва ошхонанинг полига тортнинг хамири тўкилиб кетибди. Ҳамма кулиб юборибди. Шу пайт эшик тарафдан бир овоз эшитилибди. Бу она айиқ эди. У ошхонага кириб: Маймоқвой, сенга нима бўлди? - деб сўрабди. Айиқча хафа бўлиб: Сизнинг туғилган кунингизга торт пиширмоқчи эдим. Сизни хурсанд қилмоқчи эдим. Дўстларим ҳам ёрдам беришмоқчи эди, аммо мен ҳаммасини барбод қилдим, дебди.


Она айиқ кулиб: Шунақами? Мени хурсанд қилмоқчимидинг? Буни хоҳлаганинг яхши, болам, қани, бориб уст-бошинги алмаштир, юз-қўлингни юв. Сўнг ҳаммангиз биргаликда бу ерни тозалайсизлар, деб ўғлини ўрнидан турғазибди. Кейин бошқаларга: Қани, бўлақолинглар, дебди кулиб. Болалар ошхонани тозалашга киришиб кетишиб-ди. Улар атрофни тозалашаётганларида она айиқ маймунжонли торт пиширишни бошлабди. Салдан кейин ота айиқ ҳам келибди. У дўстларини ҳам туғилган кунга таклиф қилганди. Кеч бўлганда ҳамма нарса тайёр эди. Ҳаммалари баравар она айиқни туғилган куни билан табриклашибди. Анчадан кейин ҳамма болалар ҳорғинликдан ухлаб қолишибди. Она айиқ уларга қараб кулибди. Сўнг дўстларига қараб: Бу туғилган кунимни ҳеч қачон унутмайман! - дебди.

Тошқотган аждарҳо

Қадимда Бойсун билан Шўрчи орасидаги кичик сўқмоқ Қорадарадан ўтарди. Савдогар, йўловчи карвонлари минг азоб билан дара ичидан ўтиб, Ҳисор томонларга боришарди......

Тулкининг уйи

Бор экан-у йўқ экан, оч экан-у тўқ экан, обод дашт қишлоғида томорқаси каттагина аҳил оила яшар экан. Уй бекасининг буюртмасига кўра ота-ўғил шу томорқалари четида қурган янги қўноқ – товуқкатак бинойидек чиқибди. Мўжаз ҳовлиси сим тўр билан ўралган. Эрта-индин товуқлар шу жойга кўчирилади. Тушдан кейин беканинг ўғли Жавлон қараса, занжирдаги...

Хўроз минган бола (эртак)

Бўривой ҳовлига чиқиб, у ёқ-бу ёққа қаради. Дон чўқилаётган хўрозни бир тепиб, қоқолатди-ю, кўчага ошиқди. Кечқурун ҳовли четидаги товуқхонада тепки еган хўроз йиғламсираб, ҳасрат қила бошлади......

Очкўз бўри

Бир бор экан, бир йўқ экан, улкан ўрмонда бир айёр тулки бўлган экан. Бир куни у йўлда, бўрини учратибди. Бўри семизгина қуённи тишлаб кетаётган экан. Тулки бўрига......

Сичқоннинг ношукурлиги

Бир бор экан, бир йўқ экан, кўм-кўк ўрмон ёқасида бир уй бор экан. Бу уйда бир кекса кампир ёлғиз яшар экан. Бир куни кампир эшик ёнида ип йигириб ўтирганда, қарға қувлаб келаётган сичқонни кўриб қолибди. Кампир ўрнидан туриб, қарғани калтак билан ҳайдабди. Сичқонни уйга олиб кириб, олдига бир кафт гуруч тўкибди......

Деҳқон ва Жин

Қадим замонларда Балиқкўл томонларда бир Жин бўлган экан. Кунларнинг бирида унинг хожаси оламдан ўтиб, Жин озодликка чиқибди. У ҳеч қачон мустақил, озод яшаб кўрмаган экан. Энди нима қилсам экан, ё ўзимга бошқа хўжайин топсаммикан, деб кетаётиб далада меҳнат қилаётган деҳқонга дуч келибди. У терлаб-пишиб ер чопаётган экан. Жиннинг деҳқонга раҳми...

Шляпа кийган ҳайкаллар

Тоғдаги бир қишлоқда ниҳоятда камбағал чол билан кампир яшар эди. Эр-хотин похолдан шляпа тўқишар, чол уларни шаҳарга сотгани олиб борарди. Савдоси юришса, бирор егулик олиб қайтарди. Шляпа сотилмаган куни қариялар оч-наҳор ухлашга мажбур бўлишарди......

Танга балиқлар ва итбалиқ

Дизе билан Мизе кумуш рангли ялтироқ тангачалари бор иккита кичкина балиқча экан. Улар ота-оналари билан денгиздаги уйида яшашар экан. Она балиқ кун бўйи тозалик билан машғул бўлар экан. Кичкина уйнинг у тарафига бу тарафига сузар, думини ликиллатиб ишларини қилар экан. Кираверишдаги ўтларни тозалар, тошларни ўз жойига қўяр экан. Бир куни у ҳамма...

Сичқоннинг гугурт қутилари

Кичик бир қишлоқда хароба бир уй бор экан. Бу уйда иккита сичқон яшар экан. Улар бирбирларини жуда яхши кўришар, бир-бирларини яхши тушунишар экан. Сичқонлар фақат бир мавзуда келиша олмас эканлар: гугурт қутилари. Эркак сичқон гугурт қутисини йиғишни яхши кўрар экан. Қачон бўш гугурт қутисини кўрса, уни олиб уйга келтирар экан. Аммо сичқон хоним...

Сабр дарахтининг меваси

Бир бор экан, бир йўқ экан. Катта бир шаҳар бўлган экан. У ернинг аҳолиси жудаям меҳнаткаш экан. Бу шаҳарда бир этикдўз яшар экан. Унинг Кўса исмли ўғли бор экан. Этикдўз ҳар куни чарчаб ишдан қайтганда Кўса билан суҳбатлашар, боласининг бийрон жавобларидан яйраган этикдўз бирпасда чарчоғини унутиб юбораркан. Кунлар ўтаверибди. Кўса ҳам анча...

Фикр қўшиш