КАРИ ЕШАК МОНОЛОГИ (хажвия)

КАРИ ЕШАК МОНОЛОГИ (хажвия)
КАРИ ЕШАК МОНОЛОГИ (хажвия)


Биз ешаклар коп яшамаймиз. Шунга карамай, умримнинг тенг ярмини хожайинга багишладим. Халол хизмат килдим. Хали сомон, хали пичан, хали отин ташидим. Бу хам йетмагандек, тез-тез хожайин мени миниб кишлок айланарди. Бикинимга туртар, тезлашмасам, камчин билан савалаб коларди. кишлок кранига сув келмасаям мен балогардон едим. Шундогам ягир йелкамга икки-уч-тортталаб сув тола бидонни ортишарди. Чидардим…
Барибир обро, кадр топмадим.
Мениям алканг, хожайин!
Огилхона катта. Торда айгир, икки йонда йелини йерни супургудай торт сигир турарди. Менга еса бурчакдан, огилхонанинг енг коронги, зах йеридан жой ажратишган. кур-кур хожайин огилхонага кириб келарди-да, хаммамизни бир-бир коздан отазарди. Сигирлардан, айгирдан хол сорарди. Мендан болса хеч нарса сорамасди. Хатто бир марта караб хам коймасди.
Индамасдим. Нафас олишга-да коркиб тек, бошимни куйиб солганча тураверардим.
Хожайин енг аввало айгирнинг йолларини силаб еркаларди. «Озимнинг тулпорим» дея алкарди. Думингни аллакимларнинг сочига охшаб кирктириб гижингламай олгур хезалак айгир бир ишшаярди, бир ишшаярди… Аламимдан ханграб юборай дердим. Иложим канча? Дардимни ичимга ютардим-у, сукут саклардим. Нима фойда? Ханграганим билан барибир хожайин кулок солмайди. Жуда болмаганда, мана шу айгир-у, йелини йер супургудай сигирларнинг айтгани болади…

Чогдек кизил поча постин
Совга олиш кимга йокмайди. Аммо ойлаб карасам, шунча йил хожайинга халол хизмат килиб бирор марта янги токим, йо хеч курса арконга ега чикмабман. Индамасдим, замон зайлига йойиб коя колардим. Бирок куни кеча хожайин колида чогдай кип-кизил йопинчик билан келайотганини кориб колдим. Хурсандлигимдан ханграб юборганимни сезмай колдим. Афсуски, тарвузим тагин колимдан тушди. Бу чопон айгирга екан. Хожайин йопинчикни, жайдарирок килиб айтганда, оша поча постинни айгирнинг устига йопди-да, белига еркалаб шапатилаб-шапатилаб койди. Бу гал енди аламга чидолмай чозиб-чозиб ханградим. Калтафахмлик курсин! Бу ханграшим бошимга бало болди. Хожайин колига камчи олди-да, «Мунча ханградинг? Шунча йейсан, ичасан, барибир шукр килмайсанми, ярамас хачир?» деганча савалаб колди. Савалаши-ку, майли, бунаканги турткилар, калтакларни йеявериб етим котиб кетган. Хачир деб хакоратлагани отиб кетди. Бошимни егганча «Фр-фр-фр-фр» лаб огир-огир хорсиндим.
Биз ешаклар хакорат, миннат ешитиш, калтак йейиш-у, ешакдай ишлаш учун дунйога келган еканмиз-да!
Ешакдаям юрак бор
Менам еркакман. Сохибжамол ешакойларнинг товушини керак болса минг чакиримдан танийман. Юрагим безовта уриб улар томон талпинаман.
Кеча хам шундай болди. Хув оша кол бойида ешакойларимдан бирининг озгача нола билан ханграгани кулогимга чалинди. Аник пайкадим. Жонон мени чорлаяпти. Аксига олгандек, ноинсоф хожайин арконни ойогимга бойлаб койган екан. Шундаям ехтирос кучлилик килди. Икки силтаниб арконни уздим-у, жонон томон чопа кетдим…
Ховликмай мен олай. Хали тиллашишга, мухаббат изхор килишга улгурмай, ортимдан хожайин айгирни минганча йетиб борди ва мени камчилай-камчилай уйга хайдаб келди. Жазолади. Мени тунда яйдок, от-олан осмайдиган йерга бойлаб койди.
Тунги шудринг калликка мойил теримни ювиб отаверди. Коз йошларимни ялай-ялай тойиб йигладим. Тогри-да, мен ким болибман? Анави сигирларига охшаб фермага чопмайман, кутурган букаларга илакишиб бузокчалар тугиб бермайман. Йоки гижинглаган хезалак айгири каби думимни кестирмайман. Болар-болмасга кишнаб, хушомад килмайман. Чунки биз ешаклар жиддий жонзотлармиз. Думимиз хам халигидай йогон ва дагал, еркакча дум. Айбимиз шу холос…
Мениям тиш дохтирига олиб боринглар!
карилик курсин. Кейинги кунларда тишларнинг мазаси кочган. Йердан ажрик томирини узиб йейолмайдиган болиб колдим. Ахйон-ахйонда устимдаги инс-жинсларни хайдаб солиш илинжида йерга думалаб-думалаб олардим. Хозир еса думалашга думалайман-у, турволиш муаммо.
Хожайин хам сонгги пайтларда йемдан кисяпти. Огилхонага киритмай койди. качон караса, далага бойлаб кетади. Далада кой-кози, ечки, бузокларнинг иштаха билан ажрик кемирайотганини кораман. Уларга караб туриб йошлигим йодимга тушади. Йошлигимда камчин ва огир юкдан бошкасини кормаган болсам-да, барибир хотирлашга арзигулик вокеалар бор. Агар оша йошлик даврим кайтиб колса, хозир манави чурвакаларга ажрик тегмасди. Шуларни ойлаб туриб, осмонга бокдим-да, хириллай-хириллай: «Хожайин, мениям тиш дохтирига олиб боринг!» дея ханградим. Зора охларим хожайинга йетса-ю, инсоф килса!.. Хеч болмаса, кариган чогимда токилиб битайозган, колган-кутганиям патаклашган юнгларимни бир марта силаб, мен йетимга таскин берса!..
Тагин бу гапларимни биров-яримга айтиб койманг-а, биродар! Хозир замон калтис. Ой чиксаям, кун чиксаям огилхонадаги айгирларга боляпти. Ешитиб колса, хожайин мени бозорга олиб бориб сотвориши, йоки сотиш билан коркитиши, доклаши хеч гапмас.
Ахир, кари, тишлари кемшик, кал ешак кимгаям керак?

Адабиёт Муаллими

Ўзининг айтишига кўра «нафис адабиёт муаллими» ўртоқ Боқижон Бақоев оғилга кириб таби хира бўлди: сигирнинг қулоғига яна кана тушибди! Канадан ҳам кўра сигир унинг аччиғини келтирди: канани терай деса қўймайди — бошини силкийди, пишқиради. — Ҳайвон! Сигир эмас, ҳайвон! — деди оғилнинг эшигини қаттиқ ёпиб. — Ҳайвон! Хотини Мукаррам ҳовлида...

Нияти ёмон келиннинг жазоси

Янги келин бало чикди. Чирой-буёк, ширинкалом билан эрнинг бошини айлантириб, онага карши куйди, бу билан «остонаси тилло уй»нинг янги бекаси кимлигини исботлаб куйди узича......

МУШУКЛАРНИНГ СУЛТОНИ (ҳажвия)

Маллача момомнинг айтишича, мен крутой қизлардан эканман. "Вой, момо, менинг қизлигим қоптими? Анави оғзингдан қонинг келгур қозоқи малла неча марта номусимга теккан. Мана, энди тўртта болага она бўлэ-эб ўтирибман.”, десам, маллача момо кулиб: "Вой ўзимнинг султоной қизим-эй, бир шоирнинг "Ойдай тўлишган жувон қиздай ширин бўларкан” деган шерини...

Чингизхон ким бўлган? Ёхуд уни улуғлашдан кимлар манфаатдор?

Тарихнинг ахлат қутиси бўлмайди, дейишади. Бироқ, ҳар бир тузум тарихни ўзига мослаштириб ёзади. Бу тарихий ҳақиқат. Шу пайтга қадар бизнинг ҳам тарихимиз, тарихий шахсларимизга турлича ёндашувлар, турли "бурчаклар” остидан қараб келинди. Бугун ҳам тарихимизни айрим мавҳум саҳифаларига "тузатишлар” киритилмоқда. Бу албатта яхши. Аммо......

Сўнгги сабоқ

Ўша куни эрталаб мактабга жуда ҳам кеч қолаётган эдим; муаллимдан танбеҳ эшитишимни ўйласам юрагим орқага тортиб кетарди. Устига -устак мосе Амел биздан аввалги дарс мавзусини - сифатдошларни сўрамоқчи эди. Мен эса яримта сўз ҳам ёдламаганман. Бир зум хаёлимга дарсга кирмасдан сайр қилиб юриш фикри келди....

ҚИССАДАН ҲИССА: “ЭЧКИ ВА ПОДАЧИ…”

Подачи адашиб қолган Эчкини подага қайтариб келиш учун роса қидирибди. У ҳуштак чалибди, сурнай чалибди. Аммо буларнинг фойдаси бўлмабди: орқада қолиб кетган Эчки бу товушларга аҳамият бермабди. Охири, подачи унга тош отибди, Эчкининг шохи синибди. Шунда подачи Эчкидан бу ҳақда хўжайинига айтмасликни илтимос қилибди....

ШАЙТАНАТ… (4-қисм. Биринчи китоб)

Хамдамнинг таклифини ойлаб коришга улгурмай депара ички ишлар болими бошлиги капитан Мирсултонов кириб келди: — От айланиб козигини топаркан. Биздан кутулиб бопсиз! — у шундай деб Зохид билан кошколлаб коришди. — Яхши, яхши. Ишни озимиздан бошлаганингиз, яхши болибди. кийналмайсиз. Мана, бу йокда биз бор. Бориб коргандирсиз? Нима килмокчисиз? —...

ДАДАМНИ ҲЕЧ ҚАЧОН ТАШЛАБ КЕТМАЙМИЗ...

Бугунги ҳикоя қаҳрамонини яхши танимайман. Шу кунларда бир дардлашиб қолгандик, доим кулиб юрадиган аёл катта юрагини очди. Унинг сабри мени ўйга толдирди. Меҳр—оқибатли инсоннинг ҳаёти сизни ҳам мулоҳаза қилишга чорласа керак, деган умидда унинг ҳикоясини чоп этдик....

Эрнинг айёрона хийласи

Эр аёли билан каттик, айтишиб аразлашиб колди. Аёл аразлади - ю эри билан гаплашмай куйди. Орадан бироз вакт утиб кек гинасини унутган эр аёлига суз котди......

«Усмонийлар империяси тарихи» туркумидан: «ҚУЛЛИКДАН СУЛТОН ДАРАЖАСИГА ЕТА ОЛГАН КАНИЗАК»

Усмонийлар империяси тарихида ақлан заиф подшолар ҳам яшаб, ҳукмронлик қилгани кўпчиликка аён. Шундайлардан бири султон Аҳмаднинг ўғилларидан бири Иброҳим эди. У болаликдаги жаллодлар ташрифидан қўрқиш туфайли ақлан заиф ҳолатга етган. Шунга қарамай, ягона меросхўр сифатида империя тахтини эгаллай олган. Султон Иброҳимнинг севимли канизакларидан...

Фикр қўшиш