Узоқ кутилган совға

Узоқ кутилган совға
Узоқ кутилган совға


Тарбиячи ётоқхонага кириб, болаларни паст овозда уйғота бошлади. Овозини пасайтиргани бефойда бўлди. Болалар уйғонар-уйғонмас чуғурлашиб кетишди. Гап бугунги байрам, қорбобо ва шунга ўхшаш яна алланималар ҳақида эди. Ёдгор уларга аҳамият бермасдан жимгина деразадан ташқарига қараб ўтирарди. Эсини билгандан буён шу – ҳар йили янги йил киришидан бир кун олдин ухламайди. Худодан эртага Қорбобо дадасини олиб келишини сўрайди.
"Меҳрибонлик уйи”га қачон келиб қолганини эслолмайди. Онаси уни дунёга келтириб оламдан ўтганлигини сал катта бўлгач билган. Тарбиячи айтган. Ҳали 11 ёшда эканлигига қарамасдан оғир-босиқ бўлганлиги учун тарбиячи унга ишонарди. Ҳар доим ҳам сир яширавермасди. Онасидан фақатгина тумор ўрнида қўлига тақиб юрадиган мунчоқ қолган. Доим онасини қўмсаса, мунчоқ билан гаплашади. Отаси борлигин қалбдан ҳис қиларди. Қачонлардир, албатта, излаб келишига қаттиқ ишонарди. Шунинг учун фақат Қорбободан ҳар сафар шуни сўрарди.

* * *
Эрталаб соқолини олаётган Сарвар ўнг юзидаги нўхатдек холини тилиб юборди. "Яхшиликка бўлсин”,- деб қўйди ичида. Ўзи хотинидан ажрашгандан буён кам соқол олади. Тонгда заводга кетиб, кечга қайтар, кўча-куй, тўй-маъракаларга камроқ қатнашарди. Фақатгина бир одати бор, ҳар йили 31-декабрь куни барвақт туриб, ўзига қарайди. Бозорга боради. Ҳар хил совғалар олади. Кечқурун "Меҳрибонлик уйлари”га Қорбобо бўлиб боради. Аслида, болалар жон-у дили. Хотини билан ҳам фарзанд бўлавермагач ажрашган. Уйдагилари қанча қистаса ҳам бошқа уйланмади. Кейин билди, ажрашаётган вақтида хотини ҳомиладор экан. Ўғил кўрибди-ю, оламдан ўтибди. Сарвар ўғли ҳозир қайсидир "Меҳрибонлик уйи”далигини биларди. Бироқ, исми ҳам, ташқи кўриниши ҳам унга бегона. Қанчадан-қанча ҳужжатларни титкилаб чиқди, шаҳардаги ҳар битта архив идорасига бош суқди. Бўлмади. Энди эса умиди фақатгина тақдирдан. Бир томони ўз ўғлига ғамхўрлик қилолмаётганлигидан, яна бир томони ота-онаси вафот этган ёки ташлаб кетган норасидаларга кимдир меҳр кўрсатиши кераклигидан, қолаверса, кўнгилнинг бир четидаги ўғли билан учрашиб қолиш умидида ҳар Янги йил байрамида у Қорбобо кийимини кияди.
* * *
"Меҳрибонлик уйи”да байрам бошланди. Дераза қор билан қопланган, оппоқ тун кўзни қамаштиргудек гўзаллик кашф этган. Ҳамма ўйин-кулгу билан банд. Ёдгор эса жимгина ташқарига тикилганча ўтирибди.
Давранинг ўртасида йигит ва қиз – икки бошловчи қизиқарли ўйинларни ўтказаяпти. Қўшиқлар айтилиб, рақслар, саҳна кўринишлар намойиш этилди. Бироқ, барча ич-ичидан Қорбобони кутяпти. Кимдир янги йил ҳақида ёдлаган шеърини ичида такрорлайди. Яна кимдир нима совға олиши ҳақида ўйлайди...
Ниҳоят, болалар бор овозда бақира бошлашди: "Қорбобожон! Қорбобо!..”
"Мен сизларни олдингизга узоқ тоғ-у тошлардан, ўрмону дарёлардан ўтиб келяпман!” Қорбобонинг овозини эшитиб Ёдгор ҳам даврага қўшилди. Ҳамма хурсанд. Битта-битта шеър айтиш бошланди. "Навбат Ёдгорбекка!”-деди бошловчи. Ёдгор негадир Янги йил, Қорбобо ҳақида эмас, бошқача шеър бошлаб қолди:
Ўксимагин о, юрак
Бўлма хомуш, бўлма лол:
Менинг отам – оқтерак,
Менинг онам – мажнунтол.
Осмонда ой ёлғиздир,
Ёлғизман мен ҳам, ахир.
Менинг опам – ялпиздир,
Синглим лола қонбағир.
Тўшагим шу шўр тупроқ,
Кўрпам кўкда булутдир.
Менинг акам Улуғ тоғ,
Менинг укам бургутдир.
Табассумим чақмоқлар,
Ёмғирлар – кўз ёшимдир.
Арслон мени ардоқлар,
Қоплон қариндошимдир.
Ёв ҳисобин қилмайман,
Мард бўлса жон фидодир.
Дўстларим ким, билмайман,
Менинг ёрим – Худодир.
Ёшгина боланинг Муҳаммад Юсуфнинг шундай шеърини айтаётгани Қорбобонинг ҳам диққатини тортди. Бирдан эътибори боланинг ўнг юзидаги холига тушди. Ичидан зил кетди. Ҳаёлларида ҳар хил саволлар айлана бошлади:
"Шу менинг ўғлиммасмикин?.. Айтаётган шеъри ғалати, юзидаги холи ҳам худди меникидек... Фарзандим шу бўлса?.. Наҳотки, 11 йил деганда ниҳоят, топдим!?.. Агар бошқа бўлса-чи? Ахир, одам одамга ўхшайди-ку?!. Ҳозир "Ўғлим” десам-у, бегоналигини билгач, ташлаб кетаверсам, кўнгли ўксимайдими?!..”
Ёдгор шеърни тугатиб жойига қайтди. Ўзига берилган совғани очиб ҳам кўрмади. Фикр-у ҳаёли Қорбобода, ич-ичидан ишонади: "Ана шу Қорбобо менга дадамни олиб келади”.
Байрам тугади. Қорбобо кетишга ҳозирлик кўра бошлади. Ёдгор югуриб борди-ю, Қорбобонинг енгидан тортиб, ўзига қаратди. Қорбобо ҳам энгашиб унинг юзига эмас, юзидаги холига қараб тураверди. "Қорбобо, кейинги келганингизда дадамни олиб келинг”,- деди Ёдгор мўлтираганча икки қўлини бир-бирига чалкаштириб. Шундагина Қорбобо боланинг қўлидаги хотини ҳар доим тақиб юрадиган мунчоқни кўрди-ю, Ўғлим! дея уни бағрига эркалаб, суюб босди.

Тунги суҳбат

Ҳатто зиёли кишилар ҳам уни кўчада учратиб қолсалар, ортидан ҳавас билан қараб қолишар, гўё саҳро сайёҳининг кўзига муздек зилол булоқ кўрингани каби нигоҳини узишга куч тополмас эди. Унинг эри тасбеҳ, тамаки ва гул каби майда-чуйдалар сотиш билан шуғулланарди. Турмуш ўртоғи вафот этганида Умму Аббос ҳали қирққаям кирмаган эди: ҳузурли ёш,...

Ислом Каримов тутган кундалик (1-қисм)

Бундан бир неча йил муқаддам Самарқанд шаҳрига, Президентимиз Ислом Абдуғаниевич ўқиган 21-мактабга борган эдим. Мени, Ислом Абдуғаниевичнинг болалик чоғлари қизиқтирар, "Бўладиган бола бошидан малум” иборасини ишлатиб, ҳаммани лол қолдирувчи мақола ёзсам дердим. Мактаб Ислом Абдуғаниевич ўқиган пайтлари қандай бўлса, ўша ҳолатда сақланиб қолган,...

ФОҲИША… (Хаётий хикоя / Булган вокеа)

абриниса тепасида кимнингдир беўхшов шанғиллашидан уйғониб кетди. Қаноат қўшмачи экан. У Сабринисанинг тепасига туриб олганча қошлари чимирилган кўйи сўзланарди. — Ҳа-а, жонидан, соат 11 бўлди! Ҳалиям сасиб ухлаяпсанми?...

Куёвининг жавобидан йиғлаган қайнота

Марв шаҳри қозиси, қизининг бўйи етиб қолганини сезиб, унга мос куёв қидира бошлади. Ҳар куни эшигини совчилар тақиллатиб келар, лекин қози жаноблари шошилмасди. Чунки сўраб келганларнинг ҳеч қайси бири у кишининг дидга мос тушмасди....

Парвоз қилаётган қушлар

Уйимга элтадиган автобусни узоқ кутдим. Айни пайтда йўл машинасига ҳам ўтиргим келмади. Бирпасда манзилимга етказиб қўйса-да, ўзимни унда баттар ёлғиз ҳис қилишимни ўйлабми, кутишда давом этдим. Ниҳоят келди. Аранг чиқиб олиб, ичкарироққа юрдим....

Севишимни билмай кетган жуфти ҳалолим

Ишхонамдан зўрға чиқдим, уйга боришни ҳеч ҳам истамасдим. Машинам автоуловлар тўхташ жойида турганига қарамай йўлнинг нариги бетидаги хиёбонга йўл олдим. Фавворалардан отилиб турган ўйноқи сув томчиларини кузатиб, кўнглим бироз таскин топгандек бўлди. Охирги пайтларда кўнглим тор бўлиб қолганини ўзим ҳам сезяпман, лекин нима қилай?....

ОҚСОЧНИНГ МУҲАББАТИ ​(ГИ ДЕ МОПАССАН, ТАРЖИМОН РУСТАМ ЖАББОРОВНИНГ “ЙЎЛДАГИ АЁЛ” АСАРИДАН)

Ташқарида эсаётган бесар кузак шамоли дарахт шохларида қолган сўнгги япроқларни юлқиб, ҳавода чирпирак қилиб ўйнарди. Овчилар кечки овқатни ейишарди, улар ҳатто этикларини ҳам ечмасдан, қизариб-бўзариб, ҳазил-ҳузул қилиб ўтиришарди. Улар асосан ярим зодагон, ярим деҳқон, бой ва ҳўкизнинг бўйнини қайиришга қодир кучга эга бўлган кичик норманд...

киз, йигит ва ота» хангомаси

кобулда китоб сотадиган бир киз доконига севгилиси келганини коради. Шу пайт кизнинг отаси хам йонида еди. киз севгилисига караб отаси тушунмайдиган усулда соз котибди: — Ога, сиз немис йозувчиси Йорг Даниелнинг «Отанг уйдами?» китобини олишга келдингиз шекилли-а? Йигит: — Йок, мен инглиз йозувчиси Томас Муниснинг «Сени каерда коришим мумкин?»...

Узатилган киз (Хикоя) Тавсия етамиз

Назира тез-тез соатига караб  кояр, юраги ховликарди.  Кичкинтойлар еса богча  опасининг юз-козларидаги ...

Эримни яхши кўрмай қолдим...

«Севги бўлганмиди ўзи, ҳозир-чи, бирор ҳиссиётлар қолганми» — муҳими бу эмас! Асосий масала: эр-хотин ўртасидаги муносабатларни изга солиш, юракнинг туб-тубидаги бир томчи меҳр-муҳаббатни борича сақлаб қолишдир. «Сўзларимни тинглаб, аччиғингиз келар. «Эс-ҳуши жойидами бу аёлнинг», дея ажабланарсиз балки, рости, ўзим ҳам қийналиб кетдим... ...

Фикр қўшиш